DOAC’lar (eski adla NOAC) birçok endikasyonda varfarinin yerini büyük ölçüde almıştır.
DOAC (Direct Oral Anticoagulants); Koagülasyon kaskadında belirli hedefleri doğrudan inhibe eden oral ajanlardır.
Sınıflandırma (çok önemli!)
1-Faktör Xa inhibitörleri
- Rivaroksaban
- Apiksaban
- Edoksaban
2-Trombin (Faktör IIa) inhibitörü
- Dabigatran
Etki Mekanizması
| Grup | Etki |
|---|---|
| Xa inhibitörleri | Faktör Xa → trombin oluşumu ↓ |
| Dabigatran | Trombin (IIa) direkt inhibisyonu |
DOAC ve Warfarin
| Özellik | DOAC | Varfarin |
|---|---|---|
| Etki başlangıcı | Hızlı | Yavaş |
| Etki mekanizması | Direkt inhibitör | Vit K antagonisti |
| INR takibi | ❌ gerekmez | ✔ gerekir |
| Diyet etkisi | ❌ yok | ✔ var (K vitamini) |
| İlaç etkileşimi | Az | Çok |
| Yarı ömür | Kısa | Uzun |
| Doz ayarı | Sabit | Bireysel |
| Kanama riski | Daha düşük (özellikle intracranial) | Daha yüksek |
Endikasyonlar (High-yield)
En önemli Atriyal fibrilasyon (non-valvüler)
Diğeri; DVT (derin ven trombozu), Pulmoner emboli, Profilaksi (ortopedik cerrahi sonrası)
Mutlak veya relatif kontrendikasyonlar:
- Mekanik kalp kapağı
- Orta-ağır **Mitral stenoz
- İleri böbrek yetmezliği (özellikle dabigatran)
Bu durumlarda Varfarin tercih edilir
Antidotlar ***************
| İlaç | Antidot |
|---|---|
| Dabigatran | İdarucizumab |
| Xa inhibitörleri | Andeksanet alfa |
Yan etkiler
- Kanama (en önemli)
- GİS kanama (özellikle dabigatran)
- Dispepsi (dabigatran)
DOAC = INR takibi yok
AF’de ilk tercih (non-valvüler)
Mekanik kapakta kullanılmaz!
Dabigatran = trombin inhibitörü
“DOAC = direkt, hızlı, sabit doz”
“Varfarin = yavaş, INR, diyet bağımlı”