Trigliserit-Glukoz (TyG) İndeksi ve Deliryum Riski

Trigliserit-Glukoz (TyG) indeksi, insülin direncinin pratik ve güvenilir bir göstergesi olarak kullanılan bir parametredir. Özellikle klinikte HOMA-IR yerine sıkça tercih edilir.

Formül:

$TyG = \ln\left( \frac{Trigliserit \,(mg/dL) \times Glukoz \,(mg/dL)}{2} \right)$

Yüksek TyG; İnsülin direnci ↑ anlamına gelir. Metabolik sendrom, DM, kardiyovasküler hastalıklarla güçlü ilişkidir.

Deliryum, akut başlangıçlı, dalgalı seyirli bilinç ve dikkat bozukluğudur. Klinik özellikleri; Dikkat azalması, Bilinç düzeyinde değişiklik, Halüsinasyonlar, Uyku-uyanıklık döngüsü bozulmasıdır. Özellikle Yoğun bakım hastaları, Postoperatif dönem ve Yaşlı bireylerde sık gözlenir.

Son yıllarda yapılan çalışmalar, yüksek TyG indeksinin deliryum riskini artırdığını göstermektedir.

Patofizyolojik bağlantılar

1-İnsülin direnci, Nöroinflamasyona neden olur ; Mikroglial aktivasyon ↑, Sitokinler (IL-6, TNF-α) ↑ ve Beyin fonksiyonları bozulur.

2-Endotel disfonksiyonu; Kan-beyin bariyeri geçirgenliği ↑, Serebral perfüzyon ↓ ve Kognitif dalgalanma

3-Oksidatif stres; Serbest radikaller ↑ ve Nöronal hasar oluşur.

4-Mikrovasküler bozukluklar; Özellikle yaşlılarda serebral rezerv ↓, Deliryuma yatkınlık

Klinik Çalışmalardan Bulgular

Yüksek TyG indeksi, özellikle; Postoperatif deliryum, Yoğun bakım deliryumu ile ilişkilidir

Bağımsız risk faktörü olabilir; Yaş, DM, HT gibi faktörlerden bağımsızdır.

Özellikle şu gruplarda güçlü ilişki vardır. Kardiyak cerrahi hastaları, Kritik hastalar (ICU), Geriatrik popülasyon

Klinik Önemi

Trigliserit-Glukoz (TyG) İndeksi — Normal Değer

Önce formülü hatırlayalım:

$TyG = \ln\left( \frac{Trigliserit \,(mg/dL) \times Glukoz \,(mg/dL)}{2} \right)$

Normal Aralık

Literatürde kesin tek bir cut-off yoktur, ancak genel kabul edilen aralıklar:

Klinik Yorum ; TyG ≥ 8.5 → insülin direnci var kabul edilir

TyG ↑ ise; Metabolik sendrom ↑, Tip 2 DM riski ↑, Kardiyovasküler risk ↑, Deliryum riski ↑

“TyG > 8.5 = insülin direnci”
“TyG arttıkça deliryum ve mortalite riski artar”