Temel Mantık
Normalde; kortizol Sabah (08:00) en yüksek, Gece (00:00) → en düşüktür. Bu sirkadiyen ritim Cushing’de kaybolur
Cushing’de ne olur? Gece kortizol baskılanmaz → yüksek kalır Bu yüzden; Gece yarısı kortizol ölçümü en hassas tarama testlerinden biridir
Gece yarısı tükrük kortizol (en sık kullanılan)
******Normali <0.1–0.15 µg/dL (≈ 3–4 nmol/L) dir.
Tarama yapılan hastada > 0.1–0.15 µg/dL (≈ 3–4 nmol/L) → ANORMAL (Cushing şüphesi) *******************
Daha güçlü pozitiflik: > 0.25 µg/dL (≈ 7 nmol/L)*****
Gece yarısı serum kortizol
> 5 µg/dL → Cushing lehine***********************
*******< 5 µg/dL → genelde normal
Test Türleri
1. Gece yarısı tükrük kortizol (en pratik)
- Evde yapılabilir
- Non-invaziv
- Çok duyarlı
Pozitif: yüksek çıkması**
2. Gece yarısı serum kortizol
- Hastanede ölçülür
- Stres → yanlış pozitif olabilir
Yorum
| Sonuç | Anlam |
|---|---|
| Düşük (normal) | Cushing yok |
| Yüksek | Cushing şüphesi |
Cushing tarama testleri (3 klasik)
Gece yarısı tükrük kortizol ❗
24 saat idrar serbest kortizol
Düşük doz deksametazon supresyon testi
En erken bozulan şey = diurnal ritim
Gece kortizol yüksekliği → Cushing düşündürür
Tükürük testi = en pratik ve güvenilir
Stres → serum testinde yalancı pozitif
“Cushing = gece kortizol düşmez”
“Gece yüksek = tanıya giden yol”