Bissinozis (Byssinosis) – “Pazartesi hastalığı”
Bissinozis, pamuk, keten, kenevir gibi organik tekstil tozlarına maruziyet sonucu gelişen mesleki obstrüktif akciğer hastalığıdır.
Patogenez; Toz içindeki endotoksinler (Gram (-) bakterilerden) → bronkokonstriksiyon + inflamasyon → küçük hava yolları etkilenir.
Klinik
“Monday chest tightness” (Pazartesi göğüs sıkışması); Hafta sonu maruziyet yoktur, semptom azalır. Pazartesi tekrar maruziyet → nefes darlığı + öksürük + göğüste sıkışma.
Fonksiyonel bulgular; FEV1 ↓ (özellikle pazartesi ölçümünde), Obstrüktif patern yani FEV1/FVC ↓, FEF25–75 ↓ (küçük hava yolu etkilenimi) tanı koydurur.
Hastalık evreleri
| Evre | Özellik |
|---|---|
| Erken | Sadece pazartesi semptomu |
| Orta | Hafta boyunca semptom |
| Geç | Kalıcı obstrüksiyon (KOAH benzeri) |
Ayırıcı Tanı; Mesleki astım, KOAH
Ama Bissinozis = organik toz (pamuk vb.) Astım = allerjik / IgE ilişkili olabilir.
“Pazartesi göğüs sıkışması” → direkt Bissinozis
Organik tekstil tozu + obstrüktif patern
Erken bulgu: FEF25–75 düşüşü
Organik toz → küçük hava yolu obstrüksiyonu → pazartesi semptomları