1-Atriyal fibrilasyonun olmaması
2-Fonksiyonel bağımlılık
3-Nötrofil/lenfosit oranının ameliyat sonrası mortaliteyi öngörmede kullanılır.
Ayrıca
4-GFR: Glomerular filtration rate (mL/min/1.73 m2)
5-CRP: C-reactive protein;
6-PLR: Platelet to lymphocyte ratio
7-De-Ritis: aspartate to alanine aminotransferase ratio da kliniği yorumlamada yardımcı parametrelerdir.
Yaşlı akut ekstremite iskemisi hastalarında, ameliyat sonrası ve 1 yıllık mortalite yüksektir; atriyal fibrilasyon öyküsünün olmaması, fonksiyonel bağımlılık ve yüksek nötrofil/lenfosit oranı (NLR) bağımsız kötü prognostik belirteçler olarak bulunmuştur. Çalışmada 65 yaş ve üzeri, akut ekstremite iskemisi nedeniyle embolektomi yapılan 205 hasta retrospektif incelenmiş; ameliyat sonrası mortalite %35.1, 1 yıllık mortalite %56.6 olarak bildirilmiştir.
Multivaryant analizde, *********NLR > 5.91 ameliyat sonrası mortalite riskini yaklaşık 9.1 kat, *********fonksiyonel bağımlılık yaklaşık 7.3 kat, atriyal fibrilasyon öyküsünün olmaması ise yaklaşık 3.3 kat artırmıştır. Aynı çalışmada 1 yıllık mortalite için de benzer şekilde fonksiyonel bağımlılık, ********AF öyküsünün olmaması ve yüksek NLR olumsuz belirteçler olarak raporlanmıştır.
Buradaki “AF’nin olmaması neden kötü?” sorusunun olası açıklaması, AF bulunan hastalarda etiyolojinin daha sık embolİk olması ve embolektomi ile daha “düzeltilebilir” bir tablo oluşturması; *******AF olmayanlarda ise altta aterosklerotik, trombotik veya daha yaygın damar hastalığı bulunabilmesidir. Bu çıkarım çalışmanın klinik bağlamından yapılan bir yorumdur. Akut ekstremite iskemisinde NLR’nin mortalite ve ampütasyon riskini öngörmede yararlı olabileceğini destekleyen daha yeni bir meta-analiz de vardır.
Pratikte bu çalışma, yaşlı ALI hastasında ameliyat öncesi risk sınıflaması için şu üçlüye bakılabileceğini düşündürüyor: fonksiyonel durum + AF öyküsü + NLR. Özellikle NLR’nin kolay, ucuz ve hızlı elde edilmesi onu klinikte kullanışlı kılıyor; ancak bu veriler esas olarak retrospektif olduğu için, tek başına karar verdirici değil, klinik değerlendirmeyi tamamlayıcı olarak düşünülmeli.
GFR: Glomerular filtration rate (mL/min/1.73 m2); CRP: C-reactive protein; NLR: Neutrophil to lymphocyte ratio; PLR: Platelet to lymphocyte ratio; De-Ritis: aspartate to alanine aminotransferase ratio.