1. Anterior Spinal Artery Syndrome (ASA Sendromu)
Anterior spinal arter (ASA); spinal kordun ön 2/3’ünü besler
Bu alan: Kortikospinal trakt (motor) ve Spinotalamik trakt (ağrı–ısı)
KLİNİK TABLO
| Fonksiyon | Durum |
|---|---|
| Motor | ❌ Kayıp (parapleji) |
| Ağrı–ısı | ❌ Kayıp |
| Vibrasyon–pozisyon | ✅ Korunur |
Çünkü: Posterior kolon PSA ile beslenir
EK BULGULAR: Sfinkter disfonksiyonu, Akut flasid sonra spastik paralizi ve Refleksler başlangıçta ↓ sonra ↑
EN SIK NEDENLER
- Aort cerrahisi (TAAA, TEVAR)***************
- Hipotansiyon
- Artery of Adamkiewicz hasarı
- Emboli
KLİNİK İPUCU: Motor + ağrı kayıp, vibrasyon korunmuş = ASA sendromu
2. Posterior Spinal Artery Syndrome (PSA Sendromu)
Posterior spinal arterler (PSA) → spinal kordun arka 1/3’ü
Bu alan: Posterior kolon (dorsal column)
KLİNİK TABLO
| Fonksiyon | Durum |
|---|---|
| Vibrasyon | ❌ Kayıp |
| Pozisyon | ❌ Kayıp |
| Motor | ✅ Korunur |
| Ağrı–ısı | Genelde korunur |
EK BULGULAR; Ataksi, Romberg (+), Duyu ataksisi
NEDENLER
- Nadir
- Vertebral arter patolojileri
- Posterior spinal arter oklüzyonu
KLİNİK İPUCU: Sadece propriosepsiyon kaybı = PSA sendromu
KARŞILAŞTIRMA
| Özellik | ASA Sendromu | PSA Sendromu |
|---|---|---|
| Etkilenen alan | Ön 2/3 | Arka 1/3 |
| Motor | ❌ Kayıp | ✅ Korunur |
| Ağrı–ısı | ❌ Kayıp | ✅ Korunur |
| Vibrasyon | ✅ Korunur | ❌ Kayıp |
| Klinik tablo | Parapleji | Ataksi |
| Sıklık | 🔥 Sık | Nadir |
| En önemli neden | Aort cerrahisi | Vertebral patoloji |
ASA sendromunda dorsal kolon korunur. PSA sendromunda motor korunur
ASA sendromu = en sık spinal iskemi tipi
PSA sendromu = çok nadir
KLİNİK SENARYO AYIRICI
Aort cerrahisi sonrası parapleji; ASA sendromu
Denge bozukluğu + Romberg (+); PSA sendromu
ASA sendromu motor ve ağrı kaybı ile parapleji yaparken, PSA sendromu sadece propriosepsiyon kaybı ve ataksi ile seyreder.
ASA sendromu: Motor kayıp, Ağrı–ısı kaybı, Vibrasyon korunur
PSA sendromu: Propriosepsiyon kaybı, Ataksi,Motor korunur
KARŞILAŞTIRMA
| Özellik | ASA | PSA |
|---|---|---|
| Sayı | 1 | 2 |
| Beslediği alan | Ön 2/3 | Arka 1/3 |
| Fonksiyon | Motor + ağrı | Vibrasyon |
| Hasar | Parapleji | Ataksi |
| Klinik önem | 🔥 çok yüksek | Orta |