Sepsis tanısı için kullanılan; qSOFA (Quick Sequential Organ Failure Assessment) ve SIRS (Systemic Inflammatory Response Syndrome)

Sepsis sessiz bir acil durumdur ve en yaygın hata onu geç teşhis etmektir. Bu iki araç, laboratuvara ulaşmadan önce bile bir hayat kurtarabilir.

1-qSOFA; test gerektirmeden saniyeler içinde değerlendirir:

→ SBP ≤ 100 mmHg

→ Glasgow Koma Ölçeği < 15

→ Taşipne ≥ 22 nefes/dakika

***≥ 2 ile → organ disfonksiyonunu hemen değerlendirir

2-SIRS; 4 sistemik kriter:

→ Sıcaklık > 38°C veya < 36°C

→ Kalp Atış Hızı > 90 bpm

→ Solunum Hızı > 20 nefes/dakika

→Beyaz Kan Hücresi Sayısı > 12.000 veya < 4.000

qSOFA bir tarama aracıdır. Sepsis-3 kesin tanısı için SOFA skoru ≥ 2 olmalıdır.*****

Ve her zaman—istisnasız—LAKTAT ölçümü yapılır.

Sepsis Tanısında qSOFA ve SIRS

Sepsis tanımı günümüzde Enfeksiyona bağlı yaşamı tehdit eden organ disfonksiyonu şeklinde tanımlanır.

Ancak klinikte tarama ve erken tanı için iki sistem kullanılır: SIRS (eski ama hassas) ve qSOFA (yeni, özgül)

1-SIRS (Systemic Inflammatory Response Syndrome) Tanı Kriterleri (≥2 olması yeterli)

SIRS = inflamasyon göstergesi (spesifik değil)

qSOFA (Quick SOFA) Tanı Kriterleri (≥2 yüksek risk)

qSOFA = kötü prognoz göstergesi

SIRS ve qSOFA Karşılaştırma

Sepsis Tanımı (Sepsis-3); Enfeksiyon + SOFA skorunda ≥2 artış

qSOFA burada: Tarama aracıdır. Tanı koydurmaz

Klinik Kullanım Algoritması

Hasta → enfeksiyon şüphesi
          ↓
qSOFA ≥2 → yüksek risk → hızlı müdahale
          ↓
SOFA skoruna bak
          ↓
≥2 → SEPSİS

SIRS’ın Önemi (Sınav Tuzağı)

SIRS hala TUS’ta sorulabilir. Ama güncel klinikte; SIRS = sepsis tanısı, Sepsis = SOFA ≥2

TUS Ezberi******************

SIRS → hassas ama spesifik değil
qSOFA → spesifik ama hassas değil
SOFA → tanı koydurur

Kritik Fark

Klinik İpucu

• qSOFA ≥2 → mortalite ↑
• Hipotansiyon + mental değişiklik → alarm