SSS geçen ve Alzheimer tedavisinde kullanılan indirekt etkili ilaçlar; Rivastigmin, Donepezil, Eptastigmin ve Galantamin

Rivastigmin, Donepezil ve Galantamin ile birlikte Alzheimer tedavisinde onaylı, SSS’ye geçen indirekt etkili (asetilkolinesteraz inhibitörü) bir ilaçtır.

Eptastigmin (heptastigmin), fizostigmine benzeri, Alzheimer hastalığı tedavisi için geliştirilen deneysel, geri dönüşümlü bir asetilkolinesteraz inhibitörüdür. 

İlaçYapısıSSS GeçişiTemel Kullanım Alanı
FizostigminTersiyerVarAtropin zehirlenmesi (Antidot). Alzheimer’da tercih edilmez.
AmbenonyumKuaternerYokMiyastenia Gravis.
NeostigminKuaternerYokPostoperatif ileus, üriner retansiyon, KG blokörlerinin geri döndürülmesi.
DistigminKuaternerYokNörojenik mesane, gastrointestinal atoni.

Takrin (Tacrine); İlk geliştirilen AChE inhibitörlerinden biridir. SSS’ye geçer. Reversibl asetilkolinesteraz inhibitörüdür. Alzheimer’da kognitif fonksiyonları artırmak için kullanılmıştır.

Ancak önemli bir nokta; Takrin günümüzde neredeyse tamamen terk edilmiştir çünkü: Hepatotoksisite (karaciğer toksisitesi) yapar. Karaciğer enzimlerini ciddi yükseltebilir. Bu nedenle yerini donepezil, rivastigmin ve galantamin almıştır.

Alzheimer’da kullanılan AChE inhibitörleri

İlaçÖzellik
Takrinİlk AChE inhibitörü, hepatotoksik
DonepezilEn sık kullanılan
RivastigminAChE + BuChE inhibisyonu
GalantaminAChE inhibisyonu + nikotinik reseptör modülasyonu