AIDS hastasında aşağıdaki etkenlerden hangisi için proflaksiye başlama sınırı CD4 T lenfosit sayısı 150/ml’dir?

A) Crptococcus neoformans
B) Pneumocystis jiroveci
C) Histoplasma capsulatum************
D) Cytomegalovirüs
E) Mycobacterium avium complex

CD4 Düzeyine Göre Risk ve Profilaksi

Pneumocystis jirovecii

Pneumocystis jirovecii

• En sık fırsatçı enfeksiyon
• CD4 <200
• Diffüz ground-glass infiltrasyon
• Profilaksi: TMP-SMX

Ek başlama kriteri:

• CD4 yüzdesi <%14
• Orofaringeal kandidiyazis varlığı

Histoplasma capsulatum

Histoplasma capsulatum

• CD4 <150
• Endemik bölgelerde (ABD Ohio–Mississippi)
• Makrofaj içinde maya

Profilaksi:

• Endemik bölgede CD4 <150 → Itrakonazol

EZBER ALGORİTMASI

• 200 → PCP
• 150 → Histo
• 100 → Toxo
• 50 → MAC

TUS High-Yield Noktalar

• En sık Oİ → PCP
• PCP profilaksisi CD4 <200
• Toksoplazma için IgG pozitif + CD4 <100
• MAC için CD4 <50

HIV/AIDS yönetiminde CD4+ T-lenfosit sayısı, bağışıklık sisteminin ne kadar hasar gördüğünü ve hastanın hangi fırsatçı enfeksiyonlara karşı savunmasız olduğunu belirleyen en kritik parametredir.

CD4 düzeyine göre risk grupları, beklenen enfeksiyonlar ve uygulanması gereken profilaksi (önleyici tedavi) protokolleri aşağıda özetlenmiştir:

1. CD4 > 500 hücre/µL (Normal/Düşük Risk)

Bu aşamada bağışıklık sistemi hala fonksiyoneldir.

• Risk: Genel popülasyonla benzerdir.
• Eylem: Fırsatçı enfeksiyonlar için spesifik bir profilaksi gerekmez. ART (Antiretroviral Tedavi) başlanması, CD4 sayısından bağımsız olarak tüm HIV(+) bireyler için güncel kılavuzlarda önerilmektedir.

2. CD4: 200 – 500 hücre/µL (Hafif Risk)

• Risk: Candida albicans (Ağızda pamukçuk), Herpes Zoster (Zona), Kaposi Sarkomu ve bakteriyel pnömoni riski artar.
• Profilaksi: Rutin bir ilaç profilaksisi yoktur; ancak hastanın tüberküloz (TB) taraması (PPD veya IGRA) pozitifse latent TB tedavisi düşünülmelidir.

3. CD4 < 200 hücre/µL (Ciddi Risk – AIDS Sınırı)

Bu seviye, hastanın resmen AIDS evresinde olduğunu gösterir. En büyük tehdit Pneumocystis jirovecii pnömonisidir (PJP).

• Fırsatçı Enfeksiyon: Pneumocystis jirovecii.
• Profilaksi:Trimethoprim-Sulfamethoxazole (TMP-SMX).
  • Not: Bu ilaç aynı zamanda toksoplazmaya karşı da koruma sağlar.

4. CD4 < 100 hücre/µL (Yüksek Risk)

Bağışıklık sistemi artık çok zayıflamıştır; parazitler ve mantarlar ciddi tehdit oluşturur.

• Fırsatçı Enfeksiyon: Toxoplasma gondii (Serebral Toksoplazmoz) ve Cryptococcus neoformans.
• Profilaksi: * Toksoplazma için: TMP-SMX (Zaten PJP için başlanmış olmalıdır).
  • Kriptokok için: Rutin profilaksi her zaman önerilmez ancak semptom takibi ve gerekirse Flukonazol düşünülür.

5. CD4 < 50) hücre/µL (Çok Yüksek Risk)

Vücut artık neredeyse savunmasızdır. Yaygın viral ve bakteriyel enfeksiyonlar görülür.

• Fırsatçı Enfeksiyonlar:
  1. Mycobacterium avium complex (MAC): Yaygın enfeksiyona neden olur.
  2. Sitomegalovirüs (CMV): Özellikle CMV Retiniti (körlük riski).
• Profilaksi: * MAC için: Azitromisin veya Klaritromisin (Haftalık tek doz).
  • CMV için: Rutin profilaksi yerine düzenli göz muayenesi ve belirti (görmede uçuşmalar) takibi önerilir.

Özet Profilaksi Tablosu

Profilaksi Ne Zaman Kesilir?

Hasta ART (Antiretroviral Tedavi) altındayken CD4 sayısı yükselirse profilaksi ömür boyu sürmez.

Genellikle CD4 sayısı en az 3-6 ay boyunca eşik değerin (örneğin PJP için >200) üzerinde kalırsa profilaksi güvenle kesilebilir.