Gastrointestinal lümen içerisinde bulunan hücrelerin makrofajlara sunumu için özelleşmiş olan hücre aşağıdakilerden hangisidir?
A) I hücresi
B) Paneth hücresi
C) M hücresi
D) Hofbauer hücresi
E) Destek hücresi
CEVAP: C
M (mikro katlantı) hücreleri; İleumda bulunan Peyer plaklarındaki lenf nodüllerini örten özelleşmiş epitel hücreleridir. Bu hücreler mikroorganizmaları makrofajlara sunarlar.
I hücresi: Kolesistokinin salar.
Paneth hücresi: Lizozim ve defensin gibi maddeler salgılayarak ince barsak mikroflorasının düzenlenmesini sağlar.
Hofbauer hücresi: Plasental makrofajların özel adıdır.
Destek hücresi: Regio olfactoria’da bulunur ve bipolar koku nöronlarına destek sağlar.
M (Microfold) Hücreleri ve İlgili Patolojiler
M (microfold) hücreleri, Peyer patches üzerindeki folikül ilişkili epitelde (FAE) bulunan özelleşmiş epitel hücreleridir. Görevleri; Lümendeki antijen ve mikroorganizmaları transsitoz ile alıp alttaki dendritik hücre/makrofajlara sunmaktır
Yapısal Özellikler
- Apikalde mikrokıvrımlar (mikrovillus az)
- İnce glikokaliks → patojen bağlanması kolay
- Bazolateral “cep”te immün hücreler
Fizyolojik Rol
- Mukozal bağışıklığın başlatılması (IgA yanıtı)
- Oral toleransın oluşumu
- Aşıların (oral) giriş kapısı
M Hücreleri ile İlişkili Patolojiler
1-Typhoid fever
- Etken: Salmonella enterica serovar Typhi
- M hücrelerinden geçer → Peyer plaklarında çoğalır
- Nekroz ve ülser → terminal ileum perforasyonu riski
TUS: “Peyer plak nekrozu” = Tifo ******
2-Yersiniosis
- M hücreleri üzerinden giriş
- Mezenterik lenfadenit
- Apandisit taklidi
3-Shigellosis
- M hücrelerinden invazyon
- Kolonik inflamasyon
- Kanlı ishal
4-Crohn disease
- Peyer plak bölgelerinde başlama eğilimi
- Transmural inflamasyon
- Granülom
5-Prion disease
- Oral alınan prionlar M hücreleri üzerinden lenfoid dokuya geçebilir
- Peyer plakları erken replikasyon alanıdır
6-Oral Aşılar
- Polio (oral), kolera vb.
- M hücreleri aracılığıyla antijen sunumu
Özet Tablo
| Patojen/Hastalık | M Hücresi Rolü |
|---|---|
| Salmonella Typhi | Peyer plak invazyonu |
| Yersinia | Mezenterik lenfadenit |
| Shigella | Kolon invazyonu |
| Crohn | Peyer plak başlangıcı |
| Prion | Lenfoid geçiş yolu |
Püf Noktaları
- M hücreleri mikrovillus az, mikrokatlantılıdır.
- Peyer plaklarının üzerindedir.
- En klasik ilişki: Tifo
- Terminal ileum perforasyonu → Peyer plak nekrozu