TOLL-LIKE RESEPTÖRLER (TLR)
| Reseptör | Ligand(lar) | Ligand konumu | Adaptör(ler) | Konum | Hücre tipleri |
| TLR 1 | çoklu triasil lipopeptitler | Bakteriyel lipoprotein | MyD88 /MAL | Hücre yüzeyi | Monositler / makrofajlar Dendritik hücrelerin bir alt kümesi B lenfositleri |
| TLR 2 | çoklu glikolipitler | Bakteriyel peptidoglikanlar | MyD88/MAL | Hücre yüzeyi | Monositler/makrofajlar Nötrofiller Miyeloid dendritik hücreler Mast hücreleri |
| çoklu lipopeptitler ve proteolipitler | Bakteriyel peptidoglikanlar | ||||
| lipoteikoik asit | Gram-pozitif bakteriler | ||||
| HSP70 | Konak hücreler | ||||
| zymosan ( Beta-glukan ) | Mantarlar | ||||
| Diğer birçok kişi | |||||
| TLR 3 | çift sarmallı RNA , poli I:C | Virüsler | TRIF | Hücre bölmesi | Dendritik hücreler B lenfositleri |
| TLR 4 | Lipopolisakkarit | Gram-negatif bakteriler | MyD88 /MAL/ TRIF / TRAM | Hücre yüzeyi | Monositler/makrofajlar Nötrofiller Miyeloid dendritik hücreler Mast hücreleri B lenfositleri (sadece farelerde) Bağırsak epiteli Meme kanseri hücreleri |
| Birkaç ısı şoku proteini | Bakteriler ve konak hücreler | ||||
| Fibrinojen | Konak Hücreler | ||||
| heparan sülfat parçaları | Konak Hücreler | ||||
| hyaluronik asit parçaları | Konak Hücreler | ||||
| nikel | |||||
| Çeşitli opioid ilaçlar | |||||
| TLR 5 | Bakteriyel flagellin | Bakteriler | MyD88 | hücre yüzeyi | Monosit/makrofajlar Dendritik hücrelerin bir alt kümesi Bağırsak epiteli Meme kanseri hücreleri B lenfositleri |
| Profilin | Toksoplazma gondii**** | ||||
| TLR 6 | çoklu diasil lipopeptitler | Mikoplazma***** | MyD88/MAL | hücre yüzeyi | Monositler/makrofajlar Mast hücreleri B lenfositleri |
| TLR 7 | imidazoquinolin | küçük sentetik bileşikler | MyD88 | hücre bölmesi | Monositler/makrofajlar Plazmasitoid dendritik hücreler B lenfositleri |
| loxoribin (bir guanozin analoğu) | |||||
| bropirimin | |||||
| resiquimod | |||||
| tek sarmallı RNA | RNA virüsleri | ||||
| TLR 8 | Küçük sentetik bileşikler; tek sarmallı Viral RNA, fagositoz edilmiş bakteriyel RNA(24) | MyD88 | hücre bölmesi | monositler/makrofajlar dendritik hücrelerin bir alt kümesi Mast hücreleri Bağırsak epitel hücreleri (IEC’ler) *sadece Crohn hastalığı veya ülseratif kolitte ****** Hipokampal ara nöronlar | |
| TLR 9 | metillenmemiş CpG Oligodeoksiribonükleotid DNA | Bakteriler, DNA virüsleri | MyD88 | hücre bölmesi | monositler/makrofajlar Plazmasitoid dendritik hücreler B lenfositleri |
| TLR 10 | triasilize lipopeptitler | bilinmiyor | hücre yüzeyi | B hücreleri Bağırsak epitel hücreleri Monositler /makrofajlar | |
| TLR 11 | Profilin | Toxoplasma gondii ****** | MyD88 | hücre bölmesi | Monositler/Makrofajlar Karaciğer Hücreleri Böbrek İdrar Kesesi Epiteli |
| Kamçılı | Bakteriler ( E. coli , Salmonella ) **** | ||||
| TLR 12 | Profilin | Toxoplasma gondii **** | MyD88 | Hücre Bölmesi | Nöronlar Plazmasitoid Dendritik Hücreler Geleneksel Dendritik Hücreler Makrofajlar |
| TLR 13 | Bakteriyel ribozomal RNA dizisi “CGGAAAGACC” (ancak metillenmiş versiyonu değil) ********* | Virüs, bakteri | MyD88, TAK-1 | Hücre Bölmesi | Monositler/Makrofajlar Geleneksel Dendritik Hücreler |
Hematopoetik hücrelerin membranında yoğun bulunurlar.
Bakteri, fungus, virus, mikoplazma vetoksoplazma gibi patojenlerin bağlanabildiği reseptörlerdir. Doğuştan gelen bağışıklık sisteminde anahtar rol oynarlar. Patojenler ile ilişkili moleküler paternlerin tanınmasında görevleri vardır.
TLR2: Gram pozitif bakteriler bağlanır.
TLR3: Viruslar bağlanır.
TLR4: Gram negatif bakteriler bağlanır.
TLR7 ligandı olan immünmodilatör ilaç: İmiquimod tarafından uyarılır.
TOLL-LIKE RESEPTÖRLER (TLR) TABLO
Doğuştan gelen bağışıklığın (innate immunity) ana sensörleridir. PAMP (Pathogen Associated Molecular Patterns) tanırlar. Makrofaj, dendritik hücre, nötrofil, B hücresi üzerinde yoğundurlar.
Aktivasyonu NF-κB ve IRF yolakları ile olur.
Sonuçta Sitokin üretimi (IL-1, IL-6, TNF-α, IFN) artar.
Hücresel Yerleşime Göre Ayrım
| Yerleşim | TLR | Tanıdığı Molekül |
|---|---|---|
| Hücre yüzeyi | TLR-1,2,4,5,6 | Bakteriyel yapı |
| Endozomal | TLR-3,7,8,9 | Viral nükleik asit |
TLR’LER VE LİGANDLARI
| TLR | Tanıdığı PAMP | Mikroorganizma | Klinik İpucu |
|---|---|---|---|
| TLR1 | Triasil lipopeptid | Gram + | TLR2 ile heterodimer |
| TLR2 | Peptidoglikan, lipoteikoik asit | Gram pozitif | S. aureus |
| TLR3 | dsRNA | Virüs | Viral replikasyon ara ürünü |
| TLR4 | LPS (Endotoksin) | Gram negatif | Septik şok |
| TLR5 | Flagellin | Flagellalı bakteri | Salmonella |
| TLR6 | Diasil lipopeptid | Gram + | TLR2 partneri |
| TLR7 | ssRNA | RNA virüs | İmiquimod agonisti |
| TLR8 | ssRNA | RNA virüs | Monosit aktivasyonu |
| TLR9 | CpG DNA | Bakteri & DNA virüs | Plazmasitoid DC |
İLAÇ BAĞLANTISI
| İlaç | Hedef TLR | Kullanım |
|---|---|---|
| İmiquimod | TLR7 agonisti | HPV, genital siğil |
| Resiquimod | TLR7/8 | Araştırma |
| Monofosforil lipid A | TLR4 | Aşı adjuvanı |
Sinyal Yolları
| TLR | Adaptör Protein | Sonuç |
|---|---|---|
| Çoğu | MyD88 | NF-κB aktivasyonu |
| TLR3 | TRIF | IFN-β üretimi |
| TLR4 | MyD88 + TRIF | Çift yol |
Klinik Korelasyon
Septik Şok
LPS → TLR4 ve TNF-α, IL-1 fırtınası
Viral Enfeksiyon
dsRNA → TLR3 ve ssRNA → TLR7/8
Otoimmünite
TLR7/9 aşırı aktivasyonu → SLE ****
EZBER
- Gram (+) → TLR2
- Gram (-) → TLR4
- Viral dsRNA → TLR3
- Viral ssRNA → TLR7
- CpG DNA → TLR9
- İmiquimod → TLR7
TLR ve NOD-LIKE RESEPTÖR FARKI
| Özellik | TLR | NOD |
|---|---|---|
| Yer | Membran/Endozom | Sitoplazma |
| Tanıdığı | PAMP | PAMP/DAMP |
| Inflammasom | ❌ | ✔ |