1. EMR (Endoskopik Mukozal Rezeksiyon)
EMR, genellikle mukozada sınırlı, daha küçük veya saplı lezyonlar için tercih edilen “kement” (snare) tekniğidir.
- Uygulama: Lezyonun altına sıvı enjekte edilerek mukoza şişirilir (lift edilir).
- Çıkarma: Şişen doku metal bir kement (snare) ile yakalanır ve koter aracılığıyla kesilir.
- Sınırlar: Genellikle 2 cm’den küçük lezyonlar için idealdir.
- Avantajı: Hızlıdır, komplikasyon oranı düşüktür ve teknik olarak daha kolaydır.
- Dezavantajı: Büyük lezyonlarda doku parçalar halinde (piecemeal) çıkarılabilir, bu da patolojik incelemede sınırların değerlendirilmesini zorlaştırabilir.
2. ESD (Endoskopik Submukozal Diseksiyon)
ESD, daha büyük ve derin yerleşimli lezyonların, çevre sağlam dokuyla birlikte tek parça halinde çıkarılmasını sağlayan daha kompleks bir cerrahi tekniktir.
- Uygulama: Lezyonun sınırları belirlenir ve submukoza tabakasına özel solüsyonlar enjekte edilir.
- Çıkarma: Özel endoskopik bıçaklar kullanılarak submukozal tabaka boyunca diseksiyon (soyma) yapılır.
- Sınırlar: 2 cm’den büyük veya yassı (flat) lezyonlar için altın standarttır.
- Avantajı: Lezyon en-bloc (tek parça) çıkarıldığı için patolog tümörün sınırlarını kesin olarak görebilir; nüks riski çok düşüktür.
- Dezavantajı: Daha uzun sürer, uzmanlık gerektirir; perforasyon (delinme) veya kanama riski EMR’ye göre biraz daha yüksektir.
Karşılaştırma Özeti
| Özellik | EMR | ESD |
| Lezyon Boyutu | Genellikle < 2 cm | > 2 cm veya kompleks |
| Teknik | Kement (Snare) ile kesme | Bıçak ile doku soyma (Diseksiyon) |
| Çıkarma Şekli | Tek parça veya parçalı | Daima tek parça (En-bloc) |
| Nüks Riski | Daha yüksek (parçalı alınırsa) | Çok düşük |
| İşlem Süresi | Kısa (15-30 dk) | Uzun (1-4 saat) |
Klinik Karar
Eğer bir polip veya erken evre mide/kolon kanseri şüphesi varsa, hekim lezyonun tipine (Paris sınıflamasına göre), boyutuna ve yerleşimine bakarak karar verir. Örneğin, özofagus (yemek borusu) veya midedeki erken evre karsinomlarda, tam temizlik sağlamak adına ESD öncelikli olarak tercih edilir.