Tiroid İlaçları – Karşılaştırmalı Klinik Özet
| İlaç | İçerik | Etki Mekanizması | Klinik Kullanım | Sınav Püf Noktası |
|---|---|---|---|---|
| Liotriks | T3 + T4 kombinasyonu | Direkt tiroid hormonu replasmanı | Hipotiroidi (nadiren) | Günümüzde rutin tercih edilmez |
| Levotiroksin | T4 | Periferde T3’e dönüşür | Hipotiroidide ilk tercih | En sık kullanılan |
| Liotironin | T3 | Direkt aktif hormon | Miksedema koması, hızlı etki gereken durum | Hızlı etki, kısa yarı ömür |
| Protrelin | TRH agonisti | Hipofizden TSH salınımı ↑ | Tanısal (TSH rezerv testi) | TRH stimülasyon testi |
| İpodat | İyotlu kontrast türevi | T4 → T3 dönüşümünü inhibe eder | Tirotoksikozda geçici kontrol | Güncel pratikte nadir |
1-Liotriks (T3+T4 Kombinasyonu)
- Sabit oranlı kombinasyon
- Teorik olarak fizyolojik
- Ancak:
- Düzey kontrolü zor
- Günümüzde levotiroksin tercih edilir
2-Levotiroksin (T4)
- Hipotiroidide altın standart
- Uzun yarı ömür (~7 gün)
- Periferde T3’e dönüşür
- Günde tek doz yeterli
Hipotiroidide ilk tercih → Levotiroksin
3-Liotironin (T3)
- Kısa yarı ömür
- Hızlı etki
- Endikasyon:
- Miksedema koması
- Ağır hipotiroidi
- Aritmi riski nedeniyle dikkatli kullanılır
4-Protrelin (TRH analoğu)
- TRH reseptörünü uyarır
- TSH artışı yapar
- Tanısal amaçlı kullanılır
- Günümüzde TSH ultrasensitif testler nedeniyle nadir
Sekonder hipotiroidi ayrımında kullanılır
5-İpodat
- İyotlu radyokontrast türevi
- Deiyodinaz enzimini inhibe eder
- T4 → T3 dönüşümünü azaltır
- Tirotoksik krizde destek amaçlı
Günümüzde çok nadir kullanılır
Özet
- Levotiroksin = T4 = ilk tercih
- Liotironin = T3 = hızlı etki
- Liotriks = kombine
- Protrelin = TRH testi
- İpodat = T4→T3 dönüşüm inhibisyonu