NEK TEDAVİ ALGORİTMASI (Evreye Göre)

Evre I – NEK Şüphesi (IA – IB)

Amaç

NEK mi, sepsis mi ayırımı + progresyonu önleme

Tedavi

• Enteral beslenme kesilir (NPO)
• Nazogastrik dekompresyon
• IV sıvı – elektrolit desteği
• Yakın klinik + abdominal grafi takibi

Antibiyotik

• IA:
  • Gözlem ± kısa süreli antibiyotik
• IB (gizli kan +):
  • Ampisilin + Gentamisin
  • Süre: 48–72 saat

Cerrahi

• YOK

Pnömatozis yok → kesin NEK değil

Evre II – Kesin NEK (IIA – IIB)

Amaç

Barsak nekrozunu sınırlamak, perforasyonu önlemek

Evre IIA – Hafif NEK

Tedavi

• NPO (7–10 gün)
• TPN başlanır
• Nazogastrik aspirasyon
• Yakın vital + laboratuvar izlem

Antibiyotik

• Ampisilin + Gentamisin + Metronidazol
• Süre: 7–10 gün

Cerrahi

• YOK

Pnömatozis var ama sistemik ağırlaşma yok

Evre IIB – Orta NEK

Tedavi

• IIA’daki tüm önlemler +
• Daha sık abdominal grafi
• Kan ürünleri (trombosit ↓ ise)

Antibiyotik

• Geniş spektrum (7–14 gün)
  • Ampisilin + Gentamisin + Metronidazol
  • veya
  • Piperasilin–Tazobaktam ± Aminoglikozid

Cerrahi

• Rutin değil
• Cerrahi konsültasyon şart

Portal venöz gaz = cerrahiye yaklaşan hasta

Evre III – İlerlemiş NEK

Evre IIIA – Perforasyonsuz ağır NEK

Yoğun Bakım

• Mekanik ventilasyon
• İnotrop destek
• Asidoz düzeltimi
• DIC yönetimi

Antibiyotik

• Maksimum geniş spektrum
  • Karbapenem
  • veya Piperasilin–Tazobaktam + Aminoglikozid + Metronidazol

Cerrahi

• Göreceli endikasyon
• Klinik kötüleşme varsa → ameliyat

Evre IIIB – Perforasyon

ACİL CERRAHİ ENDİKASYONU

Cerrahi seçenekler

• Laparotomi
• Nekrotik barsak rezeksiyonu
• Enterostomi (çoğu olguda)

Antibiyotik

• Geniş spektrum (14 gün +)

Pnömoperitoneum = ameliyat

Özet Tablo

TUS / YDUS Altın Cümleleri

• Pnömatozis = antibiyotik + NPO
• Portal venöz gaz = cerrahi sınırı
• Serbest hava = ameliyat
• Evre I’de uzun antibiyotik verilmez
• Anne sütü en güçlü koruyucudur

Sınav tuzağı

“Distansiyon + apne + kanlı gaita”
Pnömatozis yoksa Evre I,
Pnömatozis varsa Evre II