NON-OBSTRÜKTİF ATELEKTAZİ
Bronşlar açık olmasına rağmen, alveoller bası, yüzey gerilimi artışı veya parankimal büzüşme nedeniyle havalanamaz.
NON-OBSTRÜKTİF ATELEKTAZİ TÜRLERİ
1-Kompresyon (Basınç) Atelektazisi
- Mekanizma: Akciğer dıştan bası altında
- Nedenler: Plevral efüzyon, pnömotoraks, hemotoraks, büyük kitle
- İpucu: Mediasten karşı tarafa itilir
- Geri dönüş: Bası kalkarsa çoğu kez düzelir
2-Adheziv Atelektazi
- Mekanizma: Surfaktan eksikliği → alveoller açık kalamaz
- Nedenler: Yenidoğan RDS (NRDS), ARDS
- İpucu: Yaygın kollaps, oksijenlenme bozuk
- Tedavi mantığı: Surfaktan/PEEP
3-Kontraksiyon (Fibrotik) Atelektazi
- Mekanizma: Parankimde fibrozisle büzüşme
- Nedenler: Tüberküloz, interstisyel akciğer hast., radyasyon
- İpucu: Kalıcıdır, mediasten etkilenen tarafa çekilir
4-Mikroatelektazi
- Mekanizma: Diffüz, mikroskobik alveol kollapsı
- Nedenler: Uzun süreli hipoventilasyon, genel anestezi, ARDS erken evre
- İpucu: Grafide zor seçilir; postoperatif sık
OBSTRÜKTİF ve NON-OBSTRÜKTİF ATELEKTAZİ FARKLARI
| Özellik | Obstrüktif | Non-obstrüktif |
|---|---|---|
| Hava yolu tıkalı mı? | Evet | Hayır |
| Tipik neden | Mukus, tümör | Efüzyon, surfaktan, fibrozis |
| Mediasten | Etkilenen tarafa | Basıya göre değişir |
| Örnek | Rezorsiyon | Kompresyon, adheziv |
SINAV TUZAKLARI
- ❌ “Pnömotoraks → obstrüktif” → Yanlış (kompresyon)
- ❌ “Surfaktan eksikliği → rezorsiyon” → Yanlış (adheziv)
- ✅ Efüzyon/pnömotoraks = non-obstrüktif
TEK CÜMLE EZBER
“Tıkanıklık yoksa; bası, surfaktan ya da fibrozis düşün.”