Arteriyel emboli ve Arteriyel tromboz ayrımı

BulgularEmboliTromboz
Kladikasyon öyküsü❌✅
İstirahat ağrısı❌✅
Kronik iskemi bulguları❌✅
Nabız (proksimal)✅❌

Tromboz, önceden var olan ateroskleroz zemininde gelişir. Hasta zaten kladikasyonu olan, kronik dolaşımı bozuk biridir.

Emboli ise ani, sıfırdan olur. Öncesinde hiçbir şikâyet yoktur.

Trombozda kollateral dolaşım da bozulur ve nabız alınmaz

Embolide tıkanıklık distal ve proksimal nabız alınabilir.

ARTERİYEL EMBOLİ ve TROMBOZ KARŞILAŞTIRMA TABLOSU

ÖzellikEmboliTromboz
BaşlangıçAniYavaş / progresif
Öncesinde kladikasyon❌✅
Kronik iskemi bulguları❌✅
İstirahat ağrısı öyküsü❌✅
Nabız (proksimal)AlınırAlınmaz
Nabız (distal)❌❌
DeriSoluk, soğukSoğuk, siyanoze
Kollateral dolaşım❌✅
KaynakKalp (AF, MI, kapak)Ateroskleroz
TutulumTek ekstremiteSıklıkla bilateral
AciliyetÇOK ACİLAcil ama daha tolere

 “Emboli = Aniden gelen felaket”

“Tromboz = Zemin hazır, olay üstüne eklenmiş”

“Önceden kladikasyon varsa emboli değildir”

“Proksimal nabız varsa emboliyi düşün”

Klinik altın nokta

1-Akut emboli → acil embolektomi / heparin

2-Tromboz → genellikle bypass / endovasküler, bazen tromboliz

Kladikasyon ve kronik iskemi öyküsü trombozu, ani başlangıç ve korunmuş proksimal nabız ise emboliyi düşündürür.