Kolonoskopi öncesi kolon temizliği (bağırsak hazırlığı)

Kolonoskopi öncesi kolon temizliği (bağırsak hazırlığı), işlemin başarısı ve poliplerin gözden kaçmaması için en kritik aşamadır. İdeal bir hazırlık, kolonun dışkı, sıvı ve gıda artıklarından tamamen arındırılmasını hedefler.

Güncel klinik yaklaşımlara göre süreç şu aşamalardan oluşur:

1. İşlemden Günler Önce: Diyet Düzenlemesi

Hazırlık sadece ilaç içmekle başlamaz; işlemden 3-5 gün önce beslenme düzeni değiştirilmelidir.

• Düşük Lifli Diyet: Tam tahıllı ekmekler, kuruyemişler, çekirdekli meyveler, sebzeler ve baklagiller durdurulmalıdır.
• İlaç Kısıtlaması: Demir takviyeleri dışkıyı boyayabildiği için genellikle 5 gün önceden kesilir. Kan sulandırıcıların durumu ise doktor kontrolünde ayarlanmalıdır.

2. İşlemden Bir Gün Önce: Berrak Sıvı Diyeti

İşlemden önceki gün katı gıda alımı tamamen durdurulur.

• İzin Verilenler: Su, açık çay, süzülmüş elma suyu, berrak et suyu ve posasız sporcu içecekleri tüketilebilir.
• Yasaklar: Kırmızı, mor veya mavi renkli sıvılar (bağırsakta kan görüntüsüyle karışabildiği için) ve sütlü/tortulu içecekler yasaktır.

3. Laksatif Kullanımı (Altın Standart: Split-Dose PEG)

Daha önce bahsettiğimiz üzere, en etkili yöntem Bölünmüş Doz (Split-Dose) PEG uygulamasıdır.

• Dozlama: Solüsyonun yarısı işlemden önceki akşam, kalan yarısı ise işlem sabahı (randevudan 4-6 saat önce) içilir.
• Mekanizma: PEG, ozmotik bir laksatif olarak bağırsaklara su çeker ve yıkama etkisi yaratır.
• Alternatifler: PEG’i tolere edemeyen hastalarda sodyum pikosülfat veya düşük hacimli diğer ajanlar tercih edilebilir.

4. Temizliğin Yeterliliği: Boston Skalası

Bağırsak hazırlığının kalitesi, işlem sırasında hekim tarafından “Boston Hazırlık Skalası” ile puanlanır.

• Yeterli Hazırlık: Sıvı dışkının rengi berrak sarı veya idrar rengine dönmüş olmalıdır.
• Yetersiz Hazırlık: Eğer bağırsakta katı dışkı kalmışsa, işlem yarım bırakılabilir veya poliplerin görülme oranı ciddi şekilde düşer.

Özet Kontrol Listesi