1-Başlatıcı olay; Rektumun dışkı ile dolması, Rektal duvarda gerilme (distansiyon) oluşur. Mekanoreseptörler uyarılır.
2-Afferent yol (duyusal); Uyarı pelvik splanknik sinirler ile iletilir. S2–S4 parasempatik segmentlere gider
3-Efferent yol (motor) – Asıl refleks; Parasempatik aktivasyon sonucu: Rektum kasılır. İç anal sfinkter (düz kas) gevşer. Dış anal sfinkter etkilenmez (iradi kas). Bu bölüm otonom ve istemsizdir
4-İstemli kontrol (kortikal katkı); Dış anal sfinkter: Çizgili kas, n. pudendus (somatik). Kişi: Uygun ortamda gevşetir. Uygun değilse kasar, defekasyon ertelenir
5-Yardımcı mekanik faktörler; Valsalva manevrası, Diyafram + abdominal kas kontraksiyonu ve İntraabdominal basınç ↑
İki önemli refleks tipi
1-İntrinsik (lokal) defekasyon refleksi
- Enterik sinir sistemi (Auerbach pleksusu)
- Zayıf ama süreklidir
- Spinal kord kesilerinde kısmen korunur
2-Parasempatik (spinal) defekasyon refleksi
- S2–S4
- Çok daha güçlü
- Klinik olarak esas defekasyon refleksi
Klinik ipuçları
Hirschsprung hastalığı; İç anal sfinkter gevşeyemez (RAIR yok)
Spinal kord hasarı (S2–S4 üstü); İstemli kontrol kaybolur, refleks defekasyon olabilir
Pelvik taban disfonksiyonu; Dış sfinkter paradoksal kasılır
Defekasyon refleksi; rektal distansiyonla başlayan, S2–S4 parasempatik yollarla iç anal sfinkterin gevşediği, dış anal sfinkterin ise istemli kontrol altında olduğu bir reflekstir.