Viral Hepatitler Karşılaştırma Tablosu

BaşlıkHAV (A)HBV (B)HCV (C)HDV (D)HEV (E)
VirüsRNA, çıplakDNA, zarflıRNA, zarflıRNA, defektifRNA, çıplak
BulaşFekal–oral (su, gıda, yakın temas)Parenteral + cinsel + perinatalParenteral > (iğne/kan), daha az cinselHBsAg ile birlikte (HBV’siz olmaz)Fekal–oral (su), zoonoz (bazı tipler)
İnkübasyon~2–6 hf~1–6 ay~2–26 hfHBV’ye bağlı~2–10 hf
Akut klinikSıklıkla semptomatik (erişkin)DeğişkenSıklıkla hafif/asilAğır olabilirGenelde hafif
KronikleşmeYokVar (özellikle yenidoğan)Çok sıkSüperenfeksiyonda çok sıkGenelde yok (immünsüprese olguda olabilir)
Fulminan hepatitNadirOlabilirNadirSüperenfeksiyonda belirgin↑Gebede belirgin↑ (klasik)
HCC riskiYokVar (±siroz; HBx etkisi)Var (çoğunlukla siroz üzerinden)Var (HBV ile, hızlandırır)Genelde yok
EkstrahepatikNadirenPAN, membranöz nefropatiKriyoglobulinemi, MPGN, porfiri kutanea tarda, lenfomaHBV’ninki + ağır karaciğerGenelde yok (gebede ağır)
En tipik serolojiAnti-HAV IgM (akut), IgG (geçirilmiş/aşı)HBsAg, Anti-HBc IgM/IgG, HBeAg/Anti-HBe, Anti-HBsAnti-HCV + HCV RNAAnti-HDV / HDV RNA + HBsAg(+)Anti-HEV IgM (akut)
Akut enfeksiyon göstergesiIgMAnti-HBc IgMHCV RNA (erken)HDV IgM + HBV akutsa Anti-HBc IgM (+)IgM
Bağışıklık göstergesiAnti-HAV IgGAnti-HBs (+)Koruyucu antikor net değilHBV bağışıklığı yoksa olmazAnti-HEV IgG
Aşı✅ Var✅ Var❌ Yok❌ (ama HBV aşısı dolaylı korur)Genelde ❌ (bazı ülkelerde var; TUS’ta beklenmez)
Post-exposure (PEP)HAV aşı ± IgHBIG + HBV aşıÖzgül PEP yokHBIG/HBV aşı mantığı HBV üzerindenSpesifik PEP yok (temel hijyen)
Tedavi (özet)DestekAkut destek; kronikte tenofovir/entecavir vb.DAA (yüksek kür)HBV’yi kontrol + seçilmiş olguda interferonDestek; gebede ağır seyir riski
Kronikleşme için risk—Perinatal (en yüksek), immünsüpresyonEn yüksekSüperenfeksiyonImmünsüprese (nadiren)
Klasik “TUS tuzağı”Aşı ile % koruma, kronikleşmezAnti-HBc IgM akut; Anti-HBs bağışıkAnti-HCV erken negatif olabilir → RNAKo vs süper ayrımı Anti-HBc IgM ileGebede fulminan

HDV: Ko-enfeksiyon vs Süperenfeksiyon

Ko-enfeksiyon (HBV+HDV aynı anda)Süperenfeksiyon (kronik HBV üzerine HDV)
HBsAg++
Anti-HBc IgM+ ✅− ❌
Anti-HBc IgG−/sonra ++ ✅
Anti-HDV IgM++
KlinikAkut hepatit; kronikleşme daha azDaha ağır, siroza hızlı gidiş, fulminan↑

HBV Seroloji “Hızlı Okuma” Mini Tablosu

DurumHBsAgAnti-HBsAnti-HBc IgMAnti-HBc IgGNot
Aşılı−+−−Sadece Anti-HBs +
Akut HBV+−+−/±“Akut” = IgM
Geçirilmiş−+−+Doğal bağışıklık
Kronik HBV+−−+6 aydan uzun

Window period (sınav tuzağı): HBsAg düşmüş, Anti-HBs çıkmamış → tek pozitif Anti-HBc IgM olabilir.


En Çok Sorulan “Tek Cümle Ezberleri”

  • HAV = fekal–oral + kronikleşmez + aşı var
  • HBV = DNA + perinatal kronikleşir + HCC
  • HCV = en çok kronikleşen + DAA ile kür + kriyoglobulinemi
  • HDV = HBsAg olmadan olmaz + süperenfeksiyon en ağır
  • HEV = gebede fulminan