VULNERABLE PLAK TEDAVİSİ

Amaç: Damarı açmak değil; plağı STABİL hale getirmek ve emboliyi önlemek

TEMEL STRATEJİ: PLAK STABİLİZASYONU

Vulnerable plak:

• İnce fibröz kapaklı
• Lipidden zengin
• İnflamatuvar
  Tedavi = inflamasyonu baskıla + lipidi azalt + yüzeyi sakinleştir

STATİNLER (TEDAVİNİN BEL KEMİĞİ)

Neden şart?

Statinler sadece LDL düşürmez:

• 🔻Plak içi lipid çekirdeği küçültür
• 🔺 Fibröz kapağı kalınlaştırır
• 🔻 İnflamasyonu (CRP) azaltır
• 🔻 Rüptür ve emboli riskini düşürür

Tercih edilenler

• Atorvastatin (20–40 mg)
• Rosuvastatin (10–20 mg)

LDL hedefi

• En az: <70 mg/dL
• Yüksek riskte: <55 mg/dL

“LDL zaten çok yüksek değil” demek yanlıştır. → Burada tedavi plak tipine yöneliktir

ANTİAGREGAN TEDAVİ (KİŞİYE ÖZEL)

Ne zaman düşünülür?

• Düzensiz yüzeyli + yumuşak plak
• Ek risk faktörleri varsa:
  • Prediyabet / DM
  • HT
  • Sigara
  • CRP yüksekliği
  • Daha önce TIA/stroke

Seçenek

• Aspirin 75–100 mg/gün

Not:

• Rutin herkese verilmez
• Kanama riski değerlendirilir
• Kararı genelde kardiyoloji / nöroloji verir

İNFLAMASYON KONTROLÜ (ÇOK KRİTİK)

Vulnerable plak = inflamatuvar plak

Hedefler

• CRP düşürülmeli
• Statinler burada da ana ilaç

Destekleyici

• Akdeniz diyeti
• Kilo kontrolü
• Sigara bırakma (en güçlü müdahale!)

KAN ŞEKERİ & METABOLİK KONTROL

• Prediyabet / DM → plağı daha kırılgan yapar
• HbA1c hedefi: <6.5–7 (kişiye göre)

KAN BASINCI KONTROLÜ

• Hedef: <130/80 mmHg
• HT → plak yüzey stresini artırır

NE ZAMAN GİRİŞİM (STENT / ENDARTEREKTOMİ)?

Plak vulnerable olsa bile, tek başına girişim endikasyonu DEĞİLDİR ****************

Girişim düşünülürse:

• ICA darlığı ≥ %70 (asemptomatik)
• ≥ %50 + semptom (TIA / inme)
• Tekrarlayan embolik olaylar

TAKİP STRATEJİSİ

• Karotis Doppler:
  • 6–12 ay
• Hedefler:
  • Plak boyutu küçülüyor mu?
  • Yüzey daha düzgünleşiyor mu?
• LDL, CRP, HbA1c takibi

TEDAVİ EDİLMEZSE NE OLUR?

• Plak:
  • Ya büyür
  • Ya rüptüre olur
• Küçük emboliler:
  • TIA
  • Sessiz beyin enfarktları
  • Kognitif etkilenme

ÖZET TEDAVİ TABLOSU

ALTIN EZBER (çok önemli)

“Vulnerable plakta hedef daraltmak değil, STABİLİZE etmektir.”

SON SÖZ

Bu tedaviyle: Plak sertleşmez, olgunlaşır, Emboli riski belirgin düşer. Cerrahiye çoğu zaman hiç gerek kalmaz