BAKTERİYEL TRAKEİT (Akut nekrotizan trakeit)
“Croup benzeri ancak daha ağır, bakteriyel kaynaklı, hayatı tehdit eden bir enfeksiyon.”
Genellikle viral croup’un komplikasyonu olarak gelişir ve stafilokok ağırlıklı bakteriyel süperenfeksiyondur.
ETİYOLOJİ
En sık etken → Staphylococcus aureus
Diğerleri:
- Streptococcus pneumoniae
- Moraxella catarrhalis
- H. influenzae tip B (Hib aşısı sonrası çok azaldı)
- Grup A streptokok
- Anaeroblar (nadiren)
PATOFİZYOLOJİ
- Trakea mukozasında pürülan inflamasyon + psödomembran + krutlar oluşur
- Bu materyal hava yolunu tıkar → akut solunum sıkıntısı
- Viral croup sonrası epitel hasarı bakteriye kapı açar
KLİNİK BULGULAR
Klasik Triad:
1-Yüksek ateş (ani başlangıç)
2-Toksik görünüm (viral croup’tan ayrılır)
3-Stridor + nefes darlığı (hava yolu obstrüksiyonu)
Diğer bulgular:
- Trakeal çekilmeler
- Sert, kaba öksürük (“brassy cough”)
- Yoğun pürülan trakeal sekresyon
- Yatarken kötüleşme
- Çocuklarda hızla ağırlaşma
“Croup + yüksek ateş + toksik görünüm = Bakteriyel Trakeit”
TANIDA ÖNEMLİ NOKTALAR
A) Görüntüleme
- Boyun AP grafisi: subglottik daralma olabilir (croup gibi)
- Lateral film: trakeada düzensiz daralma, kalınlaşma
- Ancak tanıyı kesinleştirmez.
**B) Altın standart tanı → **Trakeoskopi / Direkt laringoskopi
- Pürülan sekresyon + psödomembran + krutlar görülür
- Kültür alınır
Endoskopide yoğun püy = bakteriyel trakeit için tipik
C) Laboratuvar
- Lökositoz
- Yüksek CRP
- Kan kültürü pozitif olabilir
TEDAVİ (Acil – Hayat Kurtarıcı)
1) Hava yolu yönetimi (en kritik)
- Çok sayıda çocuk entübasyon gerektirir
- Trakeal sekresyon aspirasyonu yapılır
- ICU izlemi gerekir
2) Antibiyotik tedavisi
Kapsam: S. aureus (MRSA), streptokoklar, H. influenzae
Empirik tedavi:
- IV vancomycin + 3. kuşak sefalosporin (seftriakson / sefotaksim)
veya - IV klindamisin + seftriakson
veya - Ampisilin–sulbaktam (daha hafif vakalarda)
MRSA şüphesi → Vancomycin / Linezolid eklenir.
3) Destek tedavisi
- Oksijen
- Sıvı desteği
- Ateş kontrolü
- Nebül tedaviler (semptomatik)
Kortikosteroidler: genellikle etkili değil, viral croup’ta olduğu kadar yanıt yoktur.
AYIRICI TANI
| Hastalık | Ateş | Toksik görünüm | Ses / Stridor | Ana fark |
|---|---|---|---|---|
| Viral Croup | Hafif | Yok | Havlama öksürük | Steroide yanıt iyi |
| Bakteriyel Trakeit | Yüksek | Toksik | Stridor + pürülan sekresyon | Entübasyon sıktır |
| Epiglottit (Hib) | Çok yüksek | Ağır toksik | İlave drooling, tripod | Ani solunum kapanması |
| Yabancı cisim | Değişken | Yok | Ani stridor | Tek taraflı bulgular |
En önemli ayrım: Croup’taki çocuk iyi görünür ama bakteriyel trakeitte toksiktir + çok yüksek ateşi vardır
KOMPLİKASYONLAR
- Akut hava yolu obstrüksiyonu
- Solunum yetmezliği
- Sepsis
- ARDS (nadiren)
- Ölüm (erken müdahale edilmezse)
ÖZET
Bakteriyel trakeit: Viral croup sonrası gelişen, en sık S. aureus kaynaklı, yüksek ateş + toksik görünüm + pürülan trakeal sekresyonla seyreden ve sıklıkla entübasyon gerektiren hayatı tehdit eden hava yolu enfeksiyonudur.
—————————-
Bakteriyal trakeit nedeniyle hastaneye yatırılan bir çocukta antibiyotik tedavisi öncesi alınan balgam kültüründe aşağıdakilerden hangisinin üremesini öncellikle beklerseniz?
A) S.aureus
B) Klebsiella
C) M.pneumonia
D) S. pyogenes
E) S. pneumoniae
Cevap A
Bakteriyel Trakeit
Hayatı tehdit eden akut bakteriyel enfeksiyondur. Genellikle viral laringotrakeit sonrası gelişir. En sık etken S. aureus-MRSA’dır. S. pneumoniae, S. pyogenes, Moraxella catarrhalis, tiplendirilmeyen H. İnfluenzae ve anaerobic organisms etkenlere bağlı da gelişir.
Krup sonrası yüksek ateş, toksik görünüm ve solunum zorluğu bulguları vardır. Disfaji (epiglotitte var) ve salya akması yoktur, hasta uzanabilir.
Tanı esas klinik bulgulara göre (yüksek ateş ve pürülan akıntı var, epiglottit bulguları yok) konulur. X-ray gerek yok. Laringoskopi ile tanı konulabilir.
Tedavi vankomisin/klindamisin + sefotaksim/seftirakson. Oksijen verilir.