Antrakozis; Siyah akciğer hastalığı ( BLD ), kömür işçilerinin pnömokonyozu veya kısaca siyah akciğer olarak da bilinir, akciğerlerde kömür tozunun uzun süreli solunması ve birikmesi ve bunun sonucunda akciğer dokusunun varlığına verdiği tepkiden kaynaklanan mesleki bir pnömokonyoz türüdür. Antrakozis ile ilişkili patolojiler.

Antrakoz (Antrakozis) en sık görülen pnömokonyoz türüdür. Kömür tozların (karbon partikülleri) solunmasıyla ortaya çıkar. Kömür madeni emekçileri ve büyük kentlerde yaşayanlarda görülür.

Kömür tozları akciğerlerde ve lenf düğümlerinde birikir. Kömür madein emekçilerindeki etkilerine göre, 3 tip antrakoz saptanır

1-Belirti vermeyen (asemptomatik) antrakoz: Klinik bulgu saptanmayan olgulardır. Kömür madeni emekçilerinin yanı sıra büyük kentlerde yaşayanlarda ve sigara içenlerde de görülür. Otopsilerde karbon partiküllerinin neden olduğu değişik şekillerde lekeler belirlenir. Akciğerlerin kömür rengini almasının nedeni solunum havasıyla gelen karbon partiküllerinin fagositoz yapan hücrelerde, lenf damarlarında ve bronşlar çevresinde birikmesidir.

2-Basit tip antrakoz: Otopsilerde, akciğer yüzeyinde görülen kara çizgiler lenf yollarının boyandığını gösterir. Lenf düğümlerinin kapkara olduğu saptanır. İlk ve yoğun birikmelerin görüldüğü küçük hava geçitlerinde (bronşiyol) kalıcı genişlemeler yol açabilir (emfizem). Akciğer fonksiyonlarını düşük düzeyde azaltan hafif bir katılaşma (fibrozis) olabilir; bu tablo, kronik obstrüktif akciğer hastalığının (KOAH) ilk adımlarıdır. Kömür ve silisyum tozlarının birlikte solunduğu ortamlarda çalışanlarda görece sık görülür.

3-Progressif masif akciğer fibrozisi: Akciğerler kapkaradır; bu koyu renkli ortam içinde bazılarının çapları 2 cm’yi aşabilen, 10 cm’ye dek ulaşabilen fibröz nodüller ile bunların kaynaşmasından oluşan geniş katılaşma (fibrozis) alanları izlenir. İçinde silisyum kristalleri görülen nodüllere “silikotik nodül” tanımı yapılır. Bazı nodüllerin ortasında nekroz olabilir. Akciğer fonksiyonları oldukça azalır; prognozu kötüdür. Bazı olgulara otoimmun bir hastalık eşlik ederse oluşan tabloya “Caplan sendromu” adı verilir. En sık görülen otoimmun hastalık romatoid artrittir; skleroderma ya da SLE görece seyrektir. Bu tür toz hastalıklarında akciğerlerde fibrozis, pulmoner hipertansiyon ve bunlara bağlı cor pulmonale belirebilir. Tümör ve tüberküloz oluşumuna uygun bir ortamdır.

Kömür tozu, silika tozu kadar fibrojenik değildir . Akciğerlere giren kömür tozu vücut tarafından ne yok edilebilir ne de uzaklaştırılabilir. Parçacıklar yerleşik alveoler makrofajlar veya interstisyel makrofajlar tarafından yutulur ve akciğerlerde kalır, bağ dokusunda veya pulmoner lenf düğümlerinde bulunur. Kömür tozu, makrofajın enzimler, sitokinler , oksijen radikalleri ve fibroblast büyüme faktörleri dahil olmak üzere çeşitli ürünleri salması için yeterli bir uyarı sağlar ve bunlar BLD’de inflamasyon ve fibrozisin gelişiminde önemlidir. Karbon yüklü makrofajların kümelenmeleri mikroskop altında granüler, siyah alanlar olarak görüntülenebilir. Ciddi vakalarda akciğerler büyük ölçüde siyah görünebilir. Bu kümelenmeler inflamasyon ve fibrozun yanı sıra akciğerlerde nodüler lezyonların oluşumuna da neden olabilir. Yoğun lezyonların merkezleri iskemi nedeniyle nekrotik hale gelebilir ve akciğerde büyük boşluklara yol açabilir.

Basit BLD, akciğerlerde ince bir kollajen ağıyla desteklenen 1–2 mm (0,039–0,079 inç) çapındaki antrakotik makrofajların nodüler kümelenmelerinin varlığıyla belirgindir. Çapı 1–2 mm olanlara kömür makülleri , daha büyük kümelenmelere ise kömür nodülleri denir. Bu yapılar en sık kömür tozu birikiminin ilk bölgesinde, yani solunum bronşiyollerinin etrafındaki akciğerlerin üst bölgelerinde görülür . Kömür makülleri, BLD’nin temel patolojik özelliğidir ve fokal amfizem olarak bilinen hava boşluğunun genişlediği bir çevre alanı vardır . Fokal amfizem ilerleyici sentrilobüler amfizeme doğru uzanır . Daha az yaygın olarak panasiner amfizemin bir çeşidi gelişir.

Basit BLD’nin gelişmesinden sonra kömür tozuna maruz kalmaya devam etmek, ilerleyici masif fibrozlu (PMF) komplike BLD’ye ilerleyebilir; burada genellikle üst akciğer bölgelerinde, çapı 1 cm’den (0,39 inç) büyük, eşlik eden azalmış akciğer fonksiyonuyla birlikte yoğun fibrozun büyük kitleleri gelişir. Bu vakaların gelişmesi genellikle birkaç yıl sürer. Brüt olarak, akciğerin kendisi kararmış görünür. Patolojik olarak, bunlar gelişigüzel düzenlenmiş kollajen ve çok sayıda pigment yüklü makrofaj ve bol miktarda serbest pigment içeren fibrozdan oluşur. Radyografik olarak, BLD silikoza çarpıcı şekilde benzer görünebilir . Basit BLD’de, küçük yuvarlak nodüller baskındır ve ilk önce üst akciğer bölgelerinde ortaya çıkma eğilimindedir. Nodüller birleşebilir ve komplike BLD veya PMF’yi karakterize eden büyük opasiteler (> 1 cm) oluşturabilir.

————————

1) Diffuz plevral kalınlaşma

2) Progresif masif fibrozis

3) Tuberkuloz

4) Kucuk hucre dışı akciğer karsinomu

5) Kronik bronşit

Yukarıdakilerden hangileri antrakozis ile ilişkili hastalıklardan değildir?

A) 1, 3

B) 2, 4

C) 1, 4

D) 3, 4

E) 1, 5

Cevap C

ANTRAKOZİS İLİŞKİLİ PATOLOJİLER:

Asemptomatik antrakozis

Basit komur işcisi pnomokonyozu

Progresif masif fibrozis

Kaplan sendromu: Romatoid artriti ve pnomokonyozu beraber bulunan olgularda akciğerde hızlı gelişenyaygın noduler lezyonların bulunuşunu tanımlar.

Komur tozu pnomokonkonyozları akciğer karsinomu icin predispozan değildir. Tuberkulozun bu bireylerde gorulme olasılığı artmıştır. Kronik bronşit ve amfizemolasılığı da (sigaradan bağımsız) daima artar.

ASBESTOZİS İLİŞKİLİ PATOLOJİLER:

Plevrada sıvı toplanması.

Plevral plak oluşumu (en sık pulmoner lezyon).

Diffuz plevral kalınlaşma

Bronş karsinomu

Malign plevral mezotelyoma

Antrakozis İlişkili Hastalıklar ve İlişkili Olmayanlar

Soruda, verilen beş durumdan hangilerinin antrakozis (kömür işçisi pnömokonyozu) ile doğrudan ilişkili olmadığı sorulmaktadır. Cevap C) 1 ve 4’tür.

1. Diffüz Plevral Kalınlaşma (Antrakozis ile İlişkili Değil)

• Antrakozis (Kömür Tozu): Kömür tozu ile ilişkili patolojiler genellikle akciğerin parankim dokusunda (pnömokonyoz, masif fibrozis) görülür. Metniniz de bu durumu antrakozis ile ilişkili patolojiler listesine almamıştır.
• İlişkili Olduğu Durum: Diffüz plevral kalınlaşma ve plevral plaklar en çok Asbestozis ile ilişkilidir.

2. Progresif Masif Fibrozis (Antrakozis ile İlişkili)

• ANTRAKOZİS İLİŞKİLİ PATOLOJİLER listesinde doğrudan yer almaktadır. Basit kömür işçisi pnömokonyozunun ilerlemiş ve şiddetli formudur.

3. Tüberküloz (Antrakozis ile İlişkili)

• “Tüberkülozun bu bireylerde görülme olasılığı artmıştır.” Bu, antrakozis (özellikle silika maruziyeti varsa) olan işçilerde immün fonksiyon bozukluğu nedeniyle Tüberküloz insidansının yükseldiği anlamına gelir.

4. Küçük Hücreli Dışı Akciğer Karsinomu (Antrakozis ile İlişkili Değil)

• Antrakozis (Kömür Tozu): “Kömür tozu pnömokonyozları akciğer karsinomu için predispozan değildir.” Kömür tozunun kendisi malignite riskini artırmaz.
• İlişkili Olduğu Durum: Akciğer karsinomu (küçük hücreli dışı ve bronş karsinomu) özellikle Asbestozis ile güçlü bir şekilde ilişkilidir.

5. Kronik Bronşit (Antrakozis ile İlişkili)

• “Kronik bronşit ve amfizem olasılığı da (sigaradan bağımsız) daima artar.” Kömür tozunun doğrudan hava yolları üzerindeki tahriş edici etkisi nedeniyle kronik bronşit insidansı yükselir.

Sonuç

Antrakozis ile ilişkili olmayan patolojiler şunlardır:

Bu nedenle, antrakozis ile ilişkili olmayan maddeler 1 ve 4‘tür.