Raeder’s Sendromu (Paratrigeminal Okülosempatik Sendrom)
(Ağrı + Horner = fakat anhidroz yok! → kritik spot)
Tanım
Raeder sendromu:
n. trigeminalis V1 (n. ophthalmicus) dermatomunda tek taraflı sabit ağrı
+
ipsilateral Horner sendromu (ptozis, miyozis)
+
ANHİDROZ OLMAMASI (en önemli ayırıcı bulgu)
ile karakterizedir.
Horner sendromu var ancak terleme bozulmamışsa → lezyon internal karotid arter çevresi (postganglionik) düzeydedir.
Klinik Özellikler
| Bulgular | Açıklama |
|---|---|
| Tek taraflı periorbital/oftalmik ağrı | V1 dermatomunda sabit ağrı |
| Horner sendromu | Miyozis + hafif ptozis, ama anhidroz yok |
| Anhidroz beklenmez | Çünkü lezyon postganglionik (ICAdaki sempatik pleksus) |
| Orbital ağrı eşlik edebilir | Sıklıkla künt ve sabittir |
| Nörolojik defisit yoktur | III, IV, VI tutulumu beklenmez (Tolosa-Hunt’tan ayrım) |
Ayırıcı Tanıda Çok Önemli
Ayırıcı Tanı – Raeder’i diğerlerinden ayıran kilit noktalar
| Hastalık | Ayırıcı özellik |
|---|---|
| Tolosa–Hunt Sendromu | Ağrı + oftalmopleji vardır; steroidlere dramatik yanıt. |
| Cluster baş ağrısı | Otonomik semptomlar + kısa süreli ataklar; Horner olabilir ama ağrı paroksismal. |
| Carotid artery diseksiyonu | Ağrı + Horner olabilir → fakat genelde akut başlangıç ve inme riski. |
| Cavernous Sinus Patolojileri | III/IV/VI sinir tutulumu olur; Raeder’de yok. |
| Pre-ganglionik Horner | Anhidroz vardır; Raeder’de yok. |
Spot bilgi:
Raeder Sendromu = Postganglionik Horner + V1 ağrısı + Anhidroz yok
Tanısal Testler
| Test | Açıklama |
|---|---|
| Apraklonidin testi | Horner sendromunu doğrular (reversiyon) |
| Kokain testi | Alternatif Horner doğrulama testi |
| Hidroksiamfetamin testi | Lezyonun pre- veya postganglionik ayrımı için → Raeder’de postganglionik |
Patofizyoloji
Sempatik liflerin büyük çoğunluğu internal karotid arter adventisyası boyunca orbital kaviteye gider.
Buradaki irritasyon / inflamasyon →
▪ V1 dermatom ağrısı
▪ Postganglionik Horner
▪ Terleme bozulmaz (sweat gland lifleri karotid ile gitmez)
En sık nedenleri
- ICA etrafında inflamasyon
- Parasellar / paratrigeminal sinir irritasyonu
- Subklinik migren ilişkili olabilir
- Orta yaş erkeklerde daha sık
Tedavi
Belirgin inflamasyon varsa →
Steroid + semptomatik analjezi.
Bazı olgularda kendini sınırlayan seyir gösterebilir.
SPOT ÖZET
V1 ağrısı + postganglionik Horner + ANHİDROZ YOK → Raeder Sendromu
Oftalmopleji yok → Tolosa-Hunt’tan ayır
Apraklonidin / kokain testi → Horner doğrulama
Hidroksiamfetamin testi → Postganglionik lezyon