PARAZİTOZLAR – KARACİĞER & BİLİYER SİSTEM PATOLOJİLERİ
1) Granülomatöz Hepatit Yapan Parazitler
Görseldeki liste doğrudur ve Dahiliye textbooklarında (özellikle Sleisenger) aynen bu şekilde geçer.
Capillaria hepatica
- Karaciğerde granülom + eozinofili
- Nadirdir
- Kistler ve yumurtalara karşı dev hücreli reaksiyon
Strongyloides stercoralis
- Disseminasyon sırasında karaciğer granulomları
- İmmünsüprese hastalarda ağır
Toxocara (Visceral larva migrans)
- Eozinofilik granülomların en klasik nedeni
- Çocuklarda hepatomegali + eozinofili + IgE yüksekliği
Fasciola hepatica
- Karaciğer parankiminden tüneller açarak ilerler → nekroz + granülomatoz reaksiyon
- Akut fazda eozinofili belirgindir
Schistosoma mansoni / japonicum
- Portal ven dallarına yerleşerek
- Granülomatöz peripportal fibrozis (pipestem fibrosis)
- Portal hipertansiyon yapabilir
2) Biliyer Hiperplazi Yapan Parazitler (Kolanjiyopati / kolanjit)
Görseldeki liste eksiksiz doğru.
Ascaris lumbricoides
- İnce bağırsaktan koledoğa kaçabilir
- Safra yollarında iritasyon → biliyer hiperplazi
- Kolanjit + pankreatit yapabilir
Clonorchis sinensis (Çin karaciğer kelebeği)
- Safra kanallarına yerleşir
- Kronik biliyer epitelyal hiperplazi
- Uzun dönemde kolanjiyokarsinom riskini ARTIRIR → çok önemli TUS bilgisi
Fasciola hepatica
- Yine yoğun safra yolu inflamasyonu → hiperplazi + eozinofilik kolanjit
Cryptosporidium parvum
- AIDS hastalarında safra yollarına yerleşebilir
→ Sklerozan kolanjit benzeri tablo
→ Biliyer epitel proliferasyonu + safra yolu darlıkları
KISA TABLO
| Patoloji | Parazitler | Özel Not |
|---|---|---|
| Granülomatöz hepatit | Capillaria, Strongyloides, Toxocara, Fasciola, Schistosoma | Eozinofili çok belirgin |
| Biliyer hiperplazi | Ascaris, Cryptosporidium, Clonorchis, Fasciola | Clonorchis → kolanjiyokarsinom |
HIZLI KLİNİK AYIRT EDİCİLER
Toxocara (VLM)
- Çocuk
- Aşırı eozinofili
- Hepatomegali
- Granülomatoz hepatit
Fasciola hepatica
- Çiğ su teresi
- Akut fazda ateş + eozinofili
- Safra yollarında hiperplazi + karaciğerde tüneller → granulom
Clonorchis
- Uzak Doğu
- Safra yolu hiperplazisi
- Kolanjiyokarsinom riski (****)
Cryptosporidium
- AIDS hastasında safra yolu hastalığı
- Sklerozan kolanjite benzer
Ascaris
- Koledokta mekanik obstrüksiyon
- Kolanjit + pankreatit atakları
EZBER CÜMLESİ
“Eozinofilik karaciğer granülomu → Toxocara & Fasciola.
Safra yolu hiperplazisi → Ascaris, Clonorchis, Fasciola, AIDS’te Cryptosporidium.”