| Temel Tanım | En az 6 ay süren, günlük yaşam olaylarına yönelik aşırı ve sürekli kaygı | Ani başlayan, yoğun panik ataklar ve yeniden atak geçirme korkusu | Toplum içinde rezil olma, yargılanma korkusu | Kaçmanın zor olduğu ortamlarda panik gelişeceği korkusu | Belirli bir nesne, durum veya olayla ilişkili irrasyonel korku |
| Kaygı Odağı | Günlük olaylar (iş, sağlık, aile, ekonomi vb.) | Vücuttaki fizyolojik belirtiler (“kalp krizi olacak” korkusu) | Sosyal değerlendirme veya performans | Kalabalık, toplu taşıma, açık alan, evden uzaklaşma | Uçak, hayvan, kan, yükseklik, kapalı alan vb. |
| Süre | ≥ 6 ay | ≥ 1 ay | ≥ 6 ay | ≥ 6 ay | ≥ 6 ay |
| Klinik Belirtiler | Huzursuzluk, kolay yorulma, kas gerginliği, dikkat bozukluğu, uykusuzluk | Ani çarpıntı, nefes darlığı, ölüm korkusu, parestezi, terleme | Yüz kızarması, titreme, konuşma güçlüğü, kaçınma | Panik hissi, dışarı çıkamama, yalnız kalamama | Taşikardi, terleme, korkulan nesneden kaçınma |
| Atak Özelliği | Sürekli düşük düzeyli kaygı | Ani başlayan, 10 dakikada zirveye ulaşan panik atak | Sosyal durumda belirgin kaygı atağı | Panik bozuklukla ilişkili ataklar olabilir | Fobik uyarana özgü kaygı atağı |
| Kaçınma Davranışı | Yok veya minimal | Panik oluşturan durumdan kaçınma | Sosyal ortamlardan kaçınma | Evden çıkmama, yalnız kalamama | Fobik nesne/durumdan aktif kaçınma |
| Bilişsel İçerik | “Ya kötü bir şey olursa?” | “Yine kriz geçireceğim, öleceğim.” | “Herkes beni yargılayacak.” | “Kaçamazsam felaket olur.” | “Bu nesne bana zarar verecek.” |
| Başlangıç Yaşı | Erken erişkinlik | 20-40 yaş | Ergenlik | Genç erişkinlik | Çocukluk veya ergenlik |
| Eşlik Eden Durumlar | Depresyon | Agorafobi, depresyon | Kaçınan kişilik bozukluğu | Panik bozukluk | Diğer fobiler |
| Ayırıcı Özellik | Sürekli ve yaygın endişe | Ani atak + beklenti anksiyetesi | Sosyal ortama özgü kaygı | Kaçmanın zor olduğu ortam korkusu | Spesifik uyarana özgü korku |
| Tedavi – Psikoterapi | Bilişsel-Davranışçı Terapi (BDT) | Panik kontrol terapisi + BDT | BDT + Sosyal beceri eğitimi | Maruz bırakma + BDT | Sistematik desensitizasyon / maruz bırakma terapisi |
| Tedavi – Farmakoterapi | SSRI, SNRI, Buspiron (uzun süreli)
Benzodiazepin (kısa süreli) | SSRI (ör: sertralin, paroksetin), kısa süreli benzodiazepin | SSRI (sertralin, essitalopram),
betabloker (performans tipi) | SSRI, benzodiazepin | Gerekirse SSRI veya kısa süreli anksiyolitik |
| Prognoz | Kronik ama tedaviyle iyi seyir | Tekrarlayıcı, dalgalı seyir | Tedaviyle belirgin düzelme | Genellikle kronikleşir | Tedaviyle tamamen düzelme yaygındır |
| DSM-5 Anahtar Kriter | 6 ay | 1 ay | 6 ay | 6 ay | 6 ay |