SIBO vs İBS Karşılaştırma Tablosu
| Özellik | Bakteriyel Aşırı Çoğalma (SIBO) | İrritabl Bağırsak Sendromu (İBS) |
|---|---|---|
| Tanım | İnce barsakta normalde bulunmayan veya az bulunan bakterilerin aşırı çoğalmasıyla karakterize klinik tablo. | Organik neden olmadan, kronik karın ağrısı ve dışkılama alışkanlığında değişiklik ile seyreden fonksiyonel bağırsak bozukluğu. |
| Patogenez | İleosekal valv yetersizliği, motilite bozukluğu, cerrahi veya anatomik değişikliklerle bakterilerin proksimale ilerlemesi. | Visseral hipersensitivite, beyin–barsak ekseni bozukluğu, motilite değişiklikleri, stres faktörleri. |
| En sık etken | E. coli ve diğer enterik bakteriler. | Spesifik bir mikrobiyal etken yoktur. |
| Klinik Bulgular | Şişkinlik, gaz, ishal, malabsorpsiyon, kilo kaybı, yağlı dışkı. | Karın ağrısı, şişkinlik, ishal veya kabızlık (ya da dönüşümlü), ancak kilo kaybı/ malabsorpsiyon yoktur. |
| Laboratuvar Bulguları | B12 azalır Folat artar Yağ ve D-xiloz malabsorpsiyonu görülebilir | Genellikle tüm laboratuvar testleri normaldir. |
| Tanı Yöntemleri | – Hidrojen veya 14C-D-ksiloz solunum testi – Altın standart: Jejunal aspirat kültüründe ≥10⁵ CFU/mL bakteri | Roma IV kriterleri: – Son 3 ay haftada ≥1 gün karın ağrısı – Aşağıdakilerden ≥2’si: defekasyonla ilişki, dışkı sıklığı değişikliği, dışkı form değişikliği |
| Endoskopi / Görüntüleme | Anatomik değişiklik veya staz saptanabilir. | Normaldir. |
| Tedavi | İlk tercih: Rifaximin Alternatifler: Neomisin, Tetrasiklin, Metronidazol Altta yatan nedenin düzeltilmesi | Diyet düzenlemesi (FODMAP kısıtlaması) Spazmolitikler (Mebeverin, Alverin) Psikososyal destek Serotonerjik ajanlar (Alosetron, Tegaserod) |
| Ayırıcı Özellik | Malabsorpsiyon + laboratuvar anormallikleri vardır. | Fonksiyonel bozukluktur, organik neden saptanmaz. |
| Klinik İpucu (TUS tipi) | “B12 düşük, folat yüksek” cümlesi → SIBO düşün! | “3 aydır haftada ≥1 gün ağrı, dışkılama değişikliğiyle ilişkili” → İBS düşün! |
Kısa Klinik Ayırıcı Noktalar
| SIBO: Organik, bakteriyel çoğalma, malabsorpsiyon var, antibiyotikle düzelir. | |
| İBS: Fonksiyonel, yapısal bozukluk yok, psikolojik stres ile alevlenir. |