- En sık nedenler:
- İnsülin veya oral antidiyabetik ilaçların yanlış dozda alınması
- Uzun süre aç kalma
- Aşırı egzersiz
- Alkol kullanımı
- Semptom ve bulgular:
- Soğuk terleme
- Taşikardi
- Anksiyete
- Açlık hissi
- Baş dönmesi, bulanık görme
- Konfüzyon, davranış değişikliği
- Kas titremesi, sinirlilik
Gebelikte geç dönem hipoglisemisi genellikle fetoplasental glukoz tüketiminin artmasıyla ilgilidir.
Fizyolojik Savunma Mekanizmaları
Hipoglisemi geliştiğinde organizma şu karşı savunmaları devreye sokar:
- İnsülin sekresyonunda azalma
→ İlk yanıt, plazma glukozu <85 mg/dL olduğunda başlar. - Glukagon sekresyonunda artış
→ Karaciğerden glikojen yıkımı ve glukoneogenez artar. - Epinefrin (adrenalin) artışı
→ Glukoz mobilizasyonu, lipoliz, uyarı semptomları (terleme, taşikardi). - Kortizol ve GH artışı (uzun süreli yanıt)
→ İnsülin direnci oluşturur, glukoz üretimini sürdürür.
Bu mekanizmaların bozulduğu duruma “hipoglisemi farkındalığının kaybı” veya “uyaransız hipoglisemi” denir (özellikle uzun süreli diyabetlilerde).
Klinik İpucu
| Durum | Mekanizma |
|---|---|
| Tip 1 DM hastasında sık hipoglisemi atağı sonrası uyarı semptomlarının kaybolması | Epinefrin yanıtı azalması |
| β-bloker kullanan diyabetik hastada hipoglisemi fark edilmemesi | Adrenerjik yanıt maskelenmesi |
| Addison hastalığında hipoglisemiye eğilim | Kortizol eksikliği → glukoneogenez azalması |
| İnsülinoma olgularında semptomların yemekle düzelmesi | Whipple triadı (hipoglisemi + semptom + glukozla düzelme) |