Lif tipleri: A, B, C (Erlanger–Gasser sınıflaması)
Duyu lifleri ayrıca Ia, Ib, II, III, IV olarak (Lloyd–Hunt sınıflaması) da adlandırılır.
SİNİR LİFLERİ KARŞILAŞTIRMALI TABLO
Lif Tipi
Miyelin Durumu
Çap (µm)
İletim Hızı (m/sn)
Görev / Fonksiyon
Eşdeğer Duyu Lifi
Aα (Alfa)
Miyelinli
13–20
80–120 (en hızlı)
İskelet kasının motor siniri (somatik motor) Kas iğciğinden afferent impuls (Ia) Golgi tendon organı (Ib)
Ia, Ib
Aβ (Beta)
Miyelinli
6–12
35–90
Dokunma, basınç, propriosepsiyon
II
Aγ (Gamma)
Miyelinli
5–8
10–45
Kas iğciğinin intrafüzal liflerinin motor innervasyonu
—
Aδ (Delta)
Miyelinli
2–5
5–35
Ağrı (hızlı, keskin) ve soğuk duyusu
III
B lifleri
İnce miyelinli
1–3
3–15
Otonom sinir sisteminde preganglionik lifler
—
C lifleri
Miyelinsiz
0.4–1.2
0.4–2 (en yavaş)
Otonom postganglionik lifler, yavaş ağrı, sıcaklık
IV
Fizyolojik Gruplandırma
Fonksiyonel Kategori
Lif Tipi
Örnek
Somatik motor
Aα
Kas kontraksiyonu
Somatik duyu
Aβ, Aδ, C
Dokunma, ağrı, ısı
Otonom sinir sistemi
B, C
Preganglionik (B), postganglionik (C)
Kas iğciği afferentleri
Ia (Aα), II (Aβ)
Kas gerimi bilgisi
Tendon afferentleri
Ib (Aα)
Golgi tendon organı
Ağrı taşıyan lifler
Aδ (hızlı) + C (yavaş-künt)
Keskin vs yanıcı ağrı
Farmakolojik Önemi
Klinik Durum
Etkilenen Lif
Sonuç
Lokal anestezikler (lidokain vb.)
Önce C ve Aδ liflerini bloke eder
Ağrı ve sıcaklık duyusu kaybolur, motor son olur
Otonom disfonksiyonlar
B ve C lifleri
Preganglionik / postganglionik iletim bozulur
Kas gevşetici ilaçlar
Aα motor lif iletimi azalır
Kas tonusu düşer
Nöropatik ağrı tedavileri (gabapentin, TCA)
C liflerinin ektopik aktivitesini baskılar
Ağrı azalır
Duyu Tipine Göre Eşdeğer Sınıflama (Lloyd–Hunt
Fonksiyon
A / B / C Lifleri
Lloyd–Hunt Tipi
Kas iğciği primer afferent
Aα
Ia
Golgi tendon organı
Aα
Ib
Dokunma, basınç
Aβ
II
Ağrı (hızlı)
Aδ
III
Ağrı (yavaş-künt), sıcaklık
C
IV
Klinik Ezberler
Ezber Kalıbı
Açıklama
“Aα en kalın, C en ince.”
Hız çapla doğru orantılıdır.
“C lifleri en yavaş, ilk bloklanan.”
Lokal anestezik etkisi sıralaması.
“Aδ = hızlı ağrı, C = yavaş ağrı.”
Somatosensorik farklılık.
“B lifleri preganglionik, C lifleri postganglionik.”
Otonom sinir sistemi düzeni.
Blokaj Sırası (Lokal Anesteziklerle)
C → Aδ → Aγ → Aβ → Aα (Yani: Ağrı – sıcaklık – dokunma – motor sırasıyla kaybolur.)
Kısa Klinik Özet
En hızlı: Aα → kas refleksleri En yavaş: C → kronik künt ağrı ve sıcaklık İlk bloke olan: C → ağrı duyusu kaybolur Otonom: B (preganglionik), C (postganglionik)