LİKEN PLANUS (LP)
Kronik, inflamatuar, otoimmün mekanizmalı bir papüloskuamöz dermatit.
Klasik Klinik Özellik: 6 P Belirtisi
| Harf | İngilizce | Türkçesi | Açıklama |
|---|
| P₁ – Planar | Flat-topped | Düz yüzeyli papüller | Lezyonlar deriden hafif kabarık, tepe kısmı düz |
| P₂ – Purple | Violaceous | Morumsu / menekşe rengi | Tipik olarak parlak mor renkli papüller |
| P₃ – Polygonal | Polygonal | Çok köşeli, düzensiz şekilli | Papüller birbirine birleşip ağsı görünüm oluşturabilir |
| P₄ – Polished | Shiny | Parlak yüzeyli | Epidermal atrofi ve Wickham çizgileri nedeniyle yüzey parlaktır |
| P₅ – Pruritic | Itchy | Kaşıntılı | Şiddetli kaşıntı sık görülür, hastayı hekime getirir |
| P₆ – Papule | Papule | Papüler lezyonlar | Primer lezyon tipi küçük, solid papüldür |
Ek Klinik Bulgular
| Özellik | Açıklama |
|---|
| Wickham çizgileri | Beyazımsı, ağsı çizgiler (mukozal veya kütanöz yüzeyde) — patognomonik |
| Koebner fenomeni | Travma alanında yeni lezyon çıkması (+) |
| Yerleşim yerleri | El bileği iç yüzü, ayak bileği, bel, ağız mukozası, genital bölge |
| Mukozal tutulum | Retiküler, eroziv veya ülseratif olabilir (özellikle ağızda) |
| Tırnak tutulumu | Longitudinal çizgilenme, pterygium oluşumu |
| Saçlı deri (Lichen planopilaris) | Skar oluşturan alopesiye yol açar |
Histopatoloji Özeti
| Tabaka | Bulgular |
|---|
| Epidermis | Testere dişi görünümünde akantoz, hipergranüloz |
| Dermis | Bant tarzında lenfosit infiltrasyonu (CD8+), bazal tabaka dejenerasyonu |
| Bazal tabaka | Civatte cisimcikleri (kolloid cisimcikler |
Tedavi
| Durum | Tedavi |
|---|
| Hafif, sınırlı | Topikal kortikosteroid, antihistaminik |
| Mukozal / jeneralize | Sistemik kortikosteroid, fototerapi |
| Dirençli / eroziv form | Retinoidler (acitretin), siklosporin, takrolimus |
İpucu
| Soru İpucu | Doğru Yanıt |
|---|
| “Düz, mor, kaşıntılı, parlak papüller” | Liken planus |
| “Ağız mukozasında beyazımsı ağsı çizgiler (Wickham çizgileri)” | Liken planus |
| “Testere dişi akantoz, bant tarzında lenfosit infiltrasyonu” | Histolojik LP tanısı |
| “Travma alanında yeni lezyon çıkışı” | Koebner fenomeni (+) |
