KURU (PLASTİK) PLÖREZİ
Tanım
Plevra yaprakları arasında sıvı birikimi olmaksızın gelişen plevral inflamasyondur.
İltihap nedeniyle plevral yüzeyler fibrinle kaplanır, bu da **“frotman sesi”**ne neden olur.
Etiyoloji (Nedenler)
| Grup | Örnekler |
|---|---|
| Enfeksiyöz | Akut bakteriyel pnömoni, ÜSYE sonrası, tüberküloz |
| Non-enfeksiyöz inflamatuvar | Konnektif doku hastalıkları (RA, SLE, vaskülitler) |
| Postenfeksiyöz / sekonder | Pulmoner apse, atelektazi |
| Nadir nedenler | Pulmoner emboli, diyafram irritasyonu (subfrenik apse, safra kesesi hastalıkları) |
Klinik Bulgular
| Belirti / Bulgular | Açıklama |
|---|---|
| Göğüs ağrısı | Ana semptomdur. Derin nefes alma ve öksürükle artar. Künt karakterlidir, omuza yayılabilir. |
| Öksürük | Genellikle eşlik eder. |
| Fizik muayene bulguları | – Frotman sesi: İnspirasyon ve ekspirasyonda duyulur. – Perküsyonda matite. – Oskültasyonda solunum seslerinde azalma. |
| Ateş | Enfeksiyon eşlik ediyorsa olabilir. |
Kronik Plörezi
- Uzun süren olgularda fibrin organizasyonu → plevral yapışıklık (fibröz plörezi) gelişebilir.
- Sekonder olarak: Atelektazi, pulmoner apse, tüberküloz, konnektif doku hastalıkları.
Ayırıcı Tanı
Kuru plöreziye benzeyen göğüs ağrısı nedenleri:
| Durum | Ayırıcı Özellik |
|---|---|
| Herpes zoster | Dermatomal ağrı + veziküller |
| Kosta kırığı | Travma öyküsü, palpasyonla lokalize ağrı |
| Medulla spinalis tümörü | Nörolojik bulgular, dermatomal parestezi |
| Safra kesesi hastalıkları | Sağ hipokondriyum kaynaklı ağrı, Murphy bulgusu |
| Trişinozis | Kas ağrısı + eozinofili |
Tedavi
- Altta yatan nedenin tedavisi: enfeksiyon varsa uygun antibiyotik.
- Analjezi: NSAİİ tercih edilir (ör. ibuprofen).
- Kaçınılması gerekenler:
- Göğüs immobilizasyonu (flasterle bandajlama) yapılmamalı → atelektazi riskini artırır.
- Antitüssif verilmemelidir, çünkü öksürük plevral sıvı drenajını kolaylaştırır.
Klinik İpucu
| Klinik Durum | İpucu / Not |
|---|---|
| Akut pnömoni sonrası göğüs ağrısı + frotman | Kuru plörezi |
| Göğüs ağrısı + plevral frotman → zamanla kaybolduysa | Sıvı birikimi başlamıştır (eksüdatif plöreziye geçiş) |
| Ağrı omuza yansıyorsa | Diyaframatik plevra tutulumu |
| Antitüssif verilen olguda komplikasyon gelişmişse | Atelektazi riski artmıştır |
