Mast Hücre Stabilizatörleri

yazar
İlaçTemel Etki MekanizmasıKlinik KullanımEk Özellik / Not
Kromoglikik asit (Sodyum kromoglikat, Kromolin)Mast hücre membranını stabilize eder → Ca²⁺ girişini inhibe eder → histamin, lökotrien, prostaglandin salınımını önlerAlerjik konjonktivit, alerjik rinit, astım profilaksisiİlk geliştirilen mast hücre stabilizatörüdür. Akut atakta etkisizdir, profilaktik kullanılır.
NedokromilKromoglikat benzeri; inflamatuvar hücrelerden mediatör salınımını baskılarAlerjik konjonktivit, astım profilaksisiDaha güçlü ve daha uzun etkili; göz damlası ve inhalasyon formu vardır.
Lodoksamid (Alomide)Mast hücre zar stabilizasyonu; histamin ve inflamatuvar mediatör salınımını önlerÖzellikle alerjik konjonktivit (göz damlası)GPR35 reseptör agonisti olarak anti-inflamatuvar potansiyele sahip (araştırma aşamasında)
PemirolastMast hücre stabilizasyonu + histamin salınım inhibisyonuAlerjik konjonktivitJapan kökenli; oftalmik çözelti formunda yaygın
KetotifenMast hücre stabilizatörü + H1 reseptör antagonistiAlerjik konjonktivit, rinitÇift etkili (akut semptomları da azaltır); çocuklarda iyi tolere edilir
OlopatadinMast hücre stabilizatörü + güçlü H1 antagonistiAlerjik konjonktivitEn sık kullanılan yeni nesil ilaç; hızlı semptom giderici ve profilaktik etki bir arada

Ek Klinik Bilgiler

  • Mast hücre stabilizatörleri semptom başlamadan önce kullanılırsa etkilidir.
  • Akut atakta etkisizdir çünkü histamin salındıktan sonra etki göstermezler.
  • Topikal (göz/ burun) ve inhalasyon formları vardır.
  • Sistemik absorbsiyon düşüktür → güvenli ilaç grubudur.

Kısa Özet

  • “Kromoglikat → klasik profilaktik stabilizatör”
  • “Ketotifen / Olopatadin → H1 antagonisti + stabilizatör (çift etkili)”
  • “Lodoksamid → oftalmik; GPR35 agonisti özelliğiyle antiinflamatuvar potansiyeli yüksek”
  • “Nedokromil → güçlü ve uzun etkili form”