Trombositopeni Yapan Hastalıkların Karşılaştırması
| Özellik | ITP (İmmün Trombositopenik Purpura) | TTP (Trombotik Trombositopenik Purpura) | HUS (Hemolitik Üremik Sendrom) |
|---|---|---|---|
| Patogenez | Otoimmün → Anti-trombosit antikorları (IgG) | ADAMTS13 eksikliği → von Willebrand multimerleri parçalanamaz | Shiga toksin (E. coli O157:H7) → endotelyal hasar |
| Yaş grubu | Çocuk (akut), erişkin (kronik) | Erişkin | Çocuklarda sık |
| Trombositopeni | ✔️ Belirgin | ✔️ Belirgin | ✔️ Belirgin |
| Anemi tipi | Hafif, genelde yok | Mikroanjiyopatik hemolitik anemi (MAHA) | Mikroanjiyopatik hemolitik anemi (MAHA) |
| Böbrek tutuluşu | Yok / nadir | Genelde yok (hafif olabilir) | Belirgin (akut böbrek yetmezliği) |
| SSS bulguları | Yok | Belirgin (konfüzyon, nörolojik defisit, nöbet) | Hafif olabilir |
| Ateş | Yok | Var (TTP klasik pentadın bir parçası) | Yok / düşük |
| Tipik Klinik Triad / Pentad | İzole trombositopeni + peteşi/purpura | Pentad: Trombositopeni + MAHA + Böbrek tutulumu (hafif) + Ateş + Nörolojik bulgular | Triad: Trombositopeni + MAHA + Böbrek yetmezliği |
| Laboratuvar | – Trombosit ↓ <30k – Hb normal/ hafif düşük – PT/aPTT normal | – Trombosit ↓<20k – Hb düşük, şistosit ↑ – LDH ↑, haptoglobin ↓ | – Trombosit ↓<50k – Hb düşük, şistosit ↑ – Kreatinin ↑ |
| Tedavi | Steroid, IVIG, Anti-D, rituksimab, splenektomi | Plazmaferez (altın standart), rituksimab | Destek tedavi (sıvı, diyaliz), gerekirse eculizumab |
Klinik İpuçları
- ITP: İzole trombositopeni, kanama → diğer bulgular yok.
- TTP: Nörolojik + hematolojik + ateş → plazmaferez hayat kurtarır.
- HUS: Çocuk + gastroenterit sonrası (kanlı ishal) + böbrek yetmezliği.