Soliter Rektal Ülser Sendromu (SRÜS)

Tanım

• Rektumda tek veya çoklu, genellikle anterior duvarda yerleşen ülser ile karakterize, nadir görülen benign bir bozukluktur.
• İsmi “soliter” olsa da, lezyonlar birden fazla olabilir ve bazen ülser yerine polipoid lezyon şeklinde de görülür.

Epidemiyoloji

• Genellikle 20–40 yaş arası erişkinlerde görülür.
• Kadın ve erkeklerde benzer sıklıkta.
• Kronik konstipasyonu olanlarda daha yaygın.

Etiyopatogenez

• Rektumun tekrarlayan travması sonucu gelişir:
  • Kronik konstipasyon ve aşırı ıkınma
  • Rektal prolapsus (tam veya mukozal)
  • İç intussusepsiyon
• Mekanizma: Mukozanın basıya uğraması → iskemi → ülser/erozyon → fibrozis.

Klinik Bulgular

• Rektal kanama (hematokezya)
• Mukuslu akıntı
• Tenesmus (tam boşalamama hissi)
• Rektal ağrı
• Kronik kabızlık öyküsü sık
• Nadiren prolabe olan polipoid kitle ile prezente olabilir (rektal tümör ile karışabilir).

Endoskopik Görünüm

• Anterior rektumda (10–12 cm proksimalde)
• Soliter ülser, eritemli alan, bazen polipoid ya da fibröz plak şeklinde lezyon
• Tümör ile karışabilen görünüm → biyopsi şarttır

Histopatoloji

• Mukozada fibromüsküler obliterasyon
• Lamina propriada fibroblast ve düz kas liflerinin prolapsusu
• Yüzeyde ülserasyon, granülasyon dokusu
• Kronik inflamasyon bulguları

Tanı

• Klinik + endoskopi + histopatoloji kombinasyonu
• Rektal tümörlerden mutlaka ayırıcı tanı gerekir (özellikle adenokarsinomdan).

Tedavi

• Konservatif: Diyet düzeni (lif ↑), kabızlık tedavisi, ıkınmadan kaçınma
• Biyofeedback tedavisi: Pelvik taban disfonksiyonunu düzeltmek için
• Topikal tedavi: Sucralfat, mesalazin, kortikosteroid lavmanlar
• Cerrahi: Rektal prolapsus eşlik ediyorsa → rektopeksi veya rezeksiyon

İpuçları

• İsmine rağmen her zaman soliter değil, çoklu veya polipoid de olabilir.
• Rektal prolapsus / kronik konstipasyon ile güçlü ilişkili.
• Histopatolojik ayırıcı tanı: Adenokarsinom vs SRÜS (SRÜS’te fibromüsküler obliterasyon tipiktir).
• Genç hastada rektal kanama + polipoid/ülseratif rektal lezyon → mutlaka SRÜS düşünülmeli.