| Hasta Profili | Genç-orta yaş; kronik konstipasyon ve ıkınma öyküsü; rektal prolapsus öyküsü olabilir | Daha ileri yaş; risk faktörleri: Aile öyküsü, adenomatöz polip, KRAS mutasyonları, FAP, Lynch sendromu | Daha genç yaş; kronik inflamatuvar bağırsak hastalığı öyküsü; sistemik bulgular eşlik edebilir |
| Klinik Bulgular | Rektal kanama, mukuslu akıntı, tenesmus, ağrı, tam boşalamama hissi | Rektal kanama, değişen dışkılama alışkanlığı, kilo kaybı, obstrüksiyon bulguları | Kanlı mukuslu ishal, karın ağrısı, tenesmus, ekstraintestinal bulgular (artrit, pyoeritema nodosum, üveit) |
| Endoskopi | Anterior rektumda soliter ya da çoklu ülser, polipoid lezyon veya fibröz plak; tümör benzeri görünebilir | Ülserovejetan kitle, düzensiz ülserler, daralmış lumen | Diffüz inflamasyon, çoklu ülserler, ödem, granüler mukoza; UC’de yüzeyel ve sürekli, Crohn’da segmental ve derin ülserler |
| Histopatoloji | Lamina propriada fibromüsküler obliterasyon (düz kas lifleri mukozaya doğru uzanır); granülasyon dokusu; malign hücre yok | Atipi gösteren malign glandüler yapılar; invazyon; stromal desmoplazi | Kriptit, kript apsesi, kronik inflamasyon; Crohn’da transmural inflamasyon, granulom; UC’de mukozal/submukozal sınırlı inflamasyon |
| Prognoz | Benign; yaşamı tehdit etmez ama kronikleşebilir | Malign; metastaz riski; mortalite yüksek | Kronik seyirli; komplikasyonlar: displazi, kolorektal kanser riski ↑ |
| Tedavi | Konservatif (lif, kabızlık tedavisi, biyofeedback, topikal ajanlar); rektopeksi gerekebilir | Onkolojik cerrahi rezeksiyon ± kemo/radyoterapi | İmmünmodülatör, biyolojik tedaviler; ağır olguda cerrahi |