Ofev ve Vargatef marka adları altında satılan Nintedanib , idiyopatik pulmoner fibrozisin tedavisinde ve bazı küçük hücreli olmayan akciğer kanseri türleri için diğer ilaçlarla birlikte kullanılan oral bir ilaçtır . Nintedanib, hem reseptör olmayan tirozin kinazları (nRTK’ler) hem de reseptör tirozin kinazları (RTK’ler) rekabetçi bir şekilde inhibe eder . Nintedanib’in NRTK hedefleri arasında Lck , Lyn ve Src bulunur . Nintedanib’in RTK hedefleri arasında trombosit kaynaklı büyüme faktörü reseptörü (PDGFR) α ve β; fibroblast büyüme faktörü reseptörü (FGFR) 1, 2 ve 3; vasküler endotelyal büyüme faktörü reseptörü (VEGFR) 1, 2 ve 3; ve FLT3 bulunur. IPF’de kullanımı, fibroblast proliferasyonunu, göçünü ve dönüşümünü artıran PDGFR, FGFR ve VEGFR’yi inhibe etmesine dayanmaktadır.

yazar

Nintedanib (Ofev®, Vargatef®)

Farmakolojik Özellikler

  • Sınıf: Küçük molekül tirozin kinaz inhibitörü (TKI)
  • Uygulama yolu: Oral
  • Etki mekanizması:
    • Reseptör tirozin kinazları (RTK) inhibisyonu
      • PDGFR α, β → fibroblast proliferasyonu ve migrasyonunu engeller
      • FGFR 1, 2, 3 → fibroblast aktivasyonu ve matriks üretimini azaltır
      • VEGFR 1, 2, 3 → anjiyogenez baskılanır
      • FLT3
    • Reseptör olmayan tirozin kinazları (nRTK) inhibisyonu
      • Lck, Lyn, Src

Endikasyonlar

  1. İdiyopatik Pulmoner Fibrozis (IPF):
    • Ana mekanizma: PDGFR, FGFR ve VEGFR inhibisyonu → fibroblast proliferasyonu, göçü ve miyofibroblast dönüşümü azalır → fibrozis süreci yavaşlar.
    • Hastalık progresyonunu yavaşlatır, FVC (Zorunlu Vital Kapasite) kaybını azaltır.
  2. Küçük Hücreli Olmayan Akciğer Kanseri (KHDAK):
    • Özellikle adenokarsinom histolojisinde, kemoterapi (örn. docetaxel) ile kombine kullanılır.
    • Tümör anjiyogenezini baskılar.
  3. Diğer fibrotik interstisyel akciğer hastalıkları (ILD):
    • Sistemik skleroz ilişkili ILD
    • Diğer progresif fibrotik akciğer hastalıklarında onaylanmıştır.

Klinik Notlar

  • Yan etkiler: En sık diyare, bulantı, kusma, karaciğer enzimlerinde yükselme, iştah kaybı.
  • Kontrendikasyon: Ciddi karaciğer yetmezliği.
  • Takip: Düzenli karaciğer fonksiyon testleri, gastrointestinal yan etkilerin yönetimi.

Özetle: Nintedanib, hem RTK hem nRTK inhibitörüdür. IPF’de fibroblast proliferasyonunu durdurmak, akciğer kanserinde ise anjiyogenezi baskılamak için kullanılır.