| Özellik | Neisseria gonorrhoeae | Neisseria meningitidis |
|---|---|---|
| Gram boyası | Gram (-) diplokok | Gram (-) diplokok |
| Hücre içi yerleşim | Nötrofillerin içinde bulunur | Kan ve BOS’ta serbest veya nötrofillerde |
| Fermente ettiği şeker | Sadece glukoz | Glukoz + maltoz |
| Kapsül | Yok | Var (polisakkarit kapsül, en önemli virülans faktörü) |
| Virülans faktörleri | Pilus, Opa proteinleri, LOS, IgA proteaz | Kapsül, pili, LOS, IgA proteaz |
| Bulaş yolu | Cinsel yolla (STD) | Damlacık yoluyla |
| Klinik tablolar | – Üretrit, servisit, PID – Dissemine gonokok enfeksiyonları (artrit, döküntü) – Yenidoğanda oftalmi neonatorum | – Meningokokkal menenjit – Meningokoksemi (peteşi, purpura fulminans, Waterhouse–Friderichsen sendromu) |
| Laboratuvar tanı | – Gram boyası: nötrofil içinde diplokok – Kültür: Thayer-Martin agar | – Kan ve BOS kültürü – PCR |
| Tedavi | Seftriakson + (klamidya koinfeksiyonu için) azitromisin/doksisiklin | 3. kuşak sefalosporinler (seftriakson, sefotaksim) |
| Korunma | Prezervatif, partner tedavisi | Aşı mevcut (meningokok konjuge aşıları, serogrup A, C, Y, W-135 ve bazı B aşıları) |
Püf Noktaları
- Gonokok = glukoz, Meningokok = glukoz + maltoz fermente eder.
- Gonokokta kapsül yoktur, meningokokta kapsül en önemli virülans faktörüdür.
- Gonokok → cinsel yolla bulaşır.
- Meningokok → damlacıkla bulaşır, aşı ile korunma mümkündür.
Özet:
- Neisseria gonorrhoeae → Cinsel yolla bulaşır, kapsülsüz, sadece glukoz fermente eder, tedavide seftriakson + doksisiklin/azitromisin.
- Neisseria meningitidis → Damlacık yoluyla bulaşır, kapsüllüdür, glukoz+maltoz fermente eder, menenjit yapar, aşı ile korunma mümkündür.