- Ses dalgaları → Dış kulak yoluyla timpanik membrana (kulak zarı) ulaşır.
- Kulak zarı titreşimleri → Orta kulak kemikçiklerine (Malleus → İncus → Stapes) aktarılır.
- Stapes → Oval pencereye basınç uygular.
- Basınç dalgaları → Skala vestibuli içinde perilenf sıvısına iletilir.
- Bu dalgalar → Baziler membranda titreşim oluşturur.
- Baziler membranın titreşimi → Tüy hücrelerini (organum spirale / Corti organı) uyarır.
- Tüy hücreleri → Tektorial membrana temas ederek mekanik uyarıyı sinirsel sinyale dönüştürür.
- Oluşan aksiyon potansiyeli → N. cochlearis → Beyin sapı → Primer işitme korteksi (temporal lob).
Klinik Püf Noktaları
- Baziler membran tonotopik organizasyon gösterir:
- Bazal kısım → Yüksek frekans.
- Apikal kısım (helicotrema yakınında) → Düşük frekans.
- Tüy hücreleri geri dönüşsüz hasar görürse → sensörinöral işitme kaybı gelişir.
- Oval pencere → Stapes tarafından titreştirilir.
- Yuvarlak pencere → Basınç dalgalarının sönümlenmesini sağlar.
- Ses → Timpanik membran → Ossiküller → Oval pencere → Skala vestibuli → Baziler membran → Tektorial membran → Tüy hücreleri → Sinirsel uyarı.
İşitme Yolu (Auditory Pathway)
- Ses dalgaları
⬇ - Tüy hücreleri (Organum Corti) – Mekanik uyarı → elektriksel sinyal
⬇ - N. cochlearis (VIII. kranial sinir)
⬇ - Beyin sapı – Cochlear çekirdekler (pons)
⬇ - Üst olivar kompleks (pons) – Sesin yön tayini (binaural işitme)
⬇ - Lateral lemniskus – İşitsel liflerin iletimi
⬇ - Colliculus inferior (orta beyin) – İşitsel refleksler
⬇ - Corpus geniculatum mediale (talamus) – Duyusal aktarma istasyonu
⬇ - Primer işitme korteksi (Temporal lob, Brodmann 41-42, Heschl girusu) – Ses algısı
Klinik Püf Noktaları
- Çaprazlama → İşitme yolları büyük oranda bilateral seyreder; bu yüzden tek taraflı santral lezyon genellikle tam sağırlık yapmaz.
- Üst olivar kompleks → sesin yönünü belirlemede kritik.
- Colliculus inferior → akustik reflekslerin merkezidir.
Özet: Koklea → N. cochlearis → Cochlear çekirdek → Üst olivar kompleks → Lateral lemniskus → Colliculus inferior → Corpus geniculatum mediale → İşitme korteksi (temporal lob).