Atipik antipsikotikler arasında ekstrapiramidal yan etkisi (EPYE) en fazla olanlar; Risperidon ve Paliperidon

Atipik Antipsikotikler

  • Genel olarak: D₂ reseptör blokajı + 5-HT₂A antagonizması
  • Tipik antipsikotiklere göre daha az EPYE yaparlar.

İstisnalar

  • Risperidon ve aktif metaboliti Paliperidon:
    • Atipik olmalarına rağmen → D₂ reseptör blokajı güçlüdür.
    • Bu nedenle EPYE riski yüksek (tipiklere yaklaşır).
    • Prolaktin düzeyini de artırabilir (hiperprolaktinemi → galaktore, amenore, jinekomasti).

Klinik Püf Noktaları

  • Risperidon & Paliperidon: EPYE riski ↑, prolaktin ↑
  • Klozapin: EPYE yok ama agranülositoz riski → kan sayımı takibi şart.
  • Olanzapin: Metabolik sendrom riski yüksek.
  • Aripiprazol: Parsiyel agonist → en az metabolik yan etki.
  • Ziprasidon: QT uzaması riski.

Özet: Risperidon ve Paliperidon → “Atipik ama EPYE en fazla” sorulduğunda doğru cevaptır.