Lipid Transfer Proteinleri – Lipoprotein Metabolizması

Protein	Açılım	Görev / Etki Mekanizması	Klinik Önemi
CETP	Cholesteryl Ester Transfer Protein	– HDL ↔ VLDL/LDL arasında kolesterol esterleri ↔ trigliserid değişimi – HDL-C’yi düşürür, LDL-C/VLDL-C’yi artırır	– CETP eksikliği: HDL ↑↑ (≥100 mg/dL), LDL/VLDL ↓ – CETP inhibitörleri (obicetrapib, anacetrapib): HDL ↑, LDL ↓ → KV risk azaltma hedefi
MTTP	Microsomal Triglyceride Transfer Protein	– Karaciğer ve enterositlerde apolipoprotein B’ye trigliserid, kolesterol ester, fosfolipid yüklenmesini sağlar – Şilomikron ve VLDL oluşumu için şart	– MTTP mutasyonu → Abetalipoproteinemi – Şilomikron/VLDL oluşmaz, LDL çok düşük – Klinik: Yağ malabsorpsiyonu, steatore, ADEK vitamini eksiklikleri, akantositoz, nörolojik bulgular
PLTP	Phospholipid Transfer Protein	– HDL partikülleri arasında fosfolipid transferi yapar – HDL remodelinginde görevli	– PLTP aktivitesi HDL fonksiyonunu etkiler – Aşırı aktivitesi → dislipidemi ve ateroskleroz riski ile ilişkili

Klinik Püf Noktaları

CETP: HDL olgunluğu ve kolesterol ester transferi için önemli → kardiyovasküler risk hedefi.
MTTP: Şilomikron + VLDL paketlenmesi için gerekli → yoksa abetalipoproteinemi.
PLTP: HDL’nin fosfolipid dengesini sağlar → HDL fonksiyonunu düzenler.