Asetilkolin Sentezi
- Kolinden sentezlenir.
- Enzim: Kolin asetil transferaz → Kolin + Asetil-CoA → ACh
- ACh veziküllerde depolanır.
- İnhibitörler:
- Hemikolinyum: Presinaptik uçtan kolin reuptake’ini inhibe eder.
- Vezamikol: Veziküllere ACh alımını engeller.
Asetilkolin Sekresyonu
- Uyarı → N-tipi Ca²⁺ kanallarından Ca²⁺ girişi
- Ca²⁺ → Vezikül membranı ile presinaptik membranın kaynaşmasını sağlar.
- SNARE proteinleri (sinaptobrevin, SNAP-25, sintaksin) füzyon için gereklidir.
- Sonuç: ACh salınır.
- Botulinum toksini: SNARE proteinlerini parçalar → ACh salınımı engellenir.
Asetilkolin Yıkımı
- Postsinaptik membranda Asetilkolinesteraz (AChE) bulunur → ACh’yi çok hızlı parçalar.
- Psödokolinesteraz (Bütirilkolinesteraz): Plazmada bulunur, ek yıkım yapar.
- AChE inhibitörleri: Kolinesteraz inhibitörleri (örn. neostigmin, fizostigmin, organofosfatlar) → ACh birikir.
Klinik Notlar
- Botulinum toksini: Kas paralizisi (ACh salınımı blokajı).
- AChE inhibitörleri: Myastenia gravis tedavisinde, Alzheimer hastalığında kullanılır.
- Antikolinerjik ilaçlar (Atropin, Skopolamin): ACh etkisini reseptör düzeyinde engeller.
Özet:
- Sentez: Kolin + Asetil-CoA (Hemikolinyum, Vezamikol ile bloklanabilir)
- Salınım: Ca²⁺ + SNARE proteinleri (Botulinum toksini bloklar)
- Yıkım: AChE (AChE inhibitörleri bloklar → ACh artar)