
Multipl Skleroz (MS)
- Sıklık: En sık görülen demiyelinizan hastalık, özellikle genç-orta yaş kadınlarda.
- Patogenez:
- Th1 ve Th17 hücreleri hastalığı başlatır, sitokinler salgılar (Tip IV hipersensitivite).
- Beyaz cevherde demiyelinizan alanlar → shadow plakları.
- Aktif plak: Myelin yıkımı + perivasküler lenfosit infiltrasyonu.
- İnaktif plak: Demiyelinizasyon var ama aktif yıkım yok.
- Histopatoloji:
- Lipidden zengin, PAS (+) debris içeren makrofajlar.
- Lenfosit, monosit infiltrasyonu.
- Azalmış oligodendrositler.
B Lenfositler
- Köken: Kemik iliğinde olgunlaşırlar.
- Yüzey markerları: CD19, CD20, CD21.
- İmmün fenotip: Sitoplazmik IgD, membranöz IgM.
- Fonksiyon: T hücre uyarısı → plazma hücresine dönüşüm → IgA, IgG, IgE sentezi.
Atypik Glial Hücreler
- Atypik glial hücre varlığı = glial tümör olasılığı.
- Glial hücre tipleri: Astrosit, oligodendrosit, ependimal hücreler.
- Tümör gelişimi bu hücrelerden köken alabilir.
Kırmızı Nöronlar
- İskemiden sonra görülen nöron hasarı bulgusudur.
- Morfoloji:
- Hücrelerde büzüşme.
- Karyoreksis, karyolizis.
- Sitoplazmik eozinofili.
- Nissl maddesi kaybolur.
- Nükleoller görünmez.