Sentetik bir Vitamin D3 analoğudur.
Etki Mekanizması
- Keratinositlerde vitamin D reseptörlerine bağlanır.
- Hücre proliferasyonunu inhibe eder, diferansiyasyonu artırır.
- Böylece epidermal kalınlaşmayı ve plak oluşumunu azaltır.
Kullanım Alanları
- Psoriasis vulgaris (özellikle plak tip) tedavisinde topikal olarak kullanılır.
- Tek başına veya genellikle topikal kortikosteroidlerle kombine (örn. betametazon + kalsipotrien) kullanılır.
- Yüz ve intertriginöz bölgelerde düşük potent kortikosteroidlere alternatif olabilir.
Farmakoloji
- Formlar: Krem, merhem, losyon, jel
- Sistemik absorbsiyonu çok düşüktür.
- Hiperkalsemi riski, geniş alanlara aşırı uygulandığında ortaya çıkabilir.
Yan Etkiler
- En sık: Eritem, kaşıntı, irritasyon, yanma hissi
- Nadir: Hiperkalsemi (çok geniş uygulamada)
- Fotoya duyarlılık
Kontrendikasyonlar
- Hiperkalsemi / D vitamini toksisitesi
- Geniş alanlarda uzun süreli kullanımda dikkatli olunmalı
- Psoriasis tedavisinde topikal vitamin D analoğu → Kalsipotrien (Calcipotriol)
- Kortikosteroidlerle kombine kullanımı etkinliği artırır, yan etkileri azaltır
- En sık yan etki: Lokal irritasyon
- Sistemik yan etki (hiperkalsemi) nadirdir ama sınavda sorulur.