| Etken | Özellikler |
|---|---|
| Respiratuar Sinsityal Virüs (RSV) | En sık etken (%60-80)****** 2 yaş altı bebeklerde Kış aylarında zirve yapar |
| Rhinovirus | Daha hafif seyreder Okul öncesi çocuklarda görülebilir |
| Parainfluenza virüs | Laringotrakeit (krup) ile de ilişkilidir |
| Adenovirus | Daha ağır seyreder** Bronşiolit obliterans riski *** |
| Influenza A-B | Ateş ve sistemik semptomlar daha belirgin |
| Metapnömovirüs | RSV’ye benzer klinik İkinci sıklıkta |
| Coronavirus (mevsimsel) | Hafif semptomlar, üst solunum yolu tutulumu baskın |
Kısa Klinik Notlar
- RSV, <2 yaş altında ilk kez wheezing ile gelen infantta en olası etkendir.
- En sık kış aylarında, salgınlar yapar (Kasım–Mart).
- Preterm doğanlar, kardiyak hastalığı olanlar, immün yetmezlikli bebekler en riskli gruptur.
- RSV’ye karşı palivizumab profilaksisi uygulanabilir (yüksek riskli bebeklerde).
Soru Kalıbı Örneği:
4 aylık erkek bebekte, son 2 gündür burun akıntısı, hafif ateş ve öksürük başlamış. Bugün solunum sıkıntısı ve beslenememe gelişmiş. Oskültasyonda yaygın wheezing ve raller duyulmakta. En olası etken aşağıdakilerden hangisidir?
Yanıt: Respiratuar Sinsityal Virüs (RSV)
Bronşiolit Klinik Özellikler & Ayırıcı Tanı Tablosu
| Özellik | Akut Bronşiolit | Bronşiyolit Obliterans | Pnömoni | Astım |
|---|---|---|---|---|
| Yaş | 0-2 yaş (özellikle <1 yaş) | Her yaşta, genellikle çocuklukta | Her yaşta | Çocukluk ve genç erişkin |
| Başlangıç | Viral enfeksiyon sonrası (RSV en sık) | Viral ya da toksik hasar sonrası | Bakteriyel veya viral | Altta yatan alerji/hiperreaktivite |
| Semptomlar | Burun akıntısı, öksürük, hırıltı, dispne | Kronik öksürük, nefes darlığı, hırıltı | Ateş, öksürük, balgam, dispne | Tekrarlayan hırıltı, öksürük |
| Fizik Muayene | İnspiratuar stridor yok, wheezing var | Sınırlı hava akımı, kor pulmonale gelişebilir | İnspiratuar ve ekspiratuar raller | Hışıltı, genellikle geri dönüşlü |
| Radyoloji | İnterstisyel infiltrasyon, hiperinflasyon | Segmenter/larenksif hiperlobüler değişiklikler | Konsolidasyon, hava bronkogramı | Genellikle normal |
| Laboratuvar | Viral panel (+) | Genellikle viral veya otoimmün panel | Enfeksiyon bulguları (CRP, WBC yüksek) | IgE yüksekliği olabilir |
| Seyir | Kendiliğinden düzelme | Kronik, ilerleyici | Tedaviye yanıtlı | Tekrarlayan ataklar |
Bronşiolit Tedavi ve Hastaneye Yatış Kriterleri
Tedavi
- Destekleyici tedavi: Oksijen, sıvı desteği (oral ya da IV)
- Nazal aspirasyon (nazal sekresyonu temizlemek için)
- Bronkodilatörler genellikle önerilmez (TUS açısından faydası sınırlı)
- Kortikosteroidler rutin kullanılmaz
- Antibiyotik sadece sekonder bakteriyel enfeksiyon varsa
- Palivizumab: RSV profilaksisi için riskli olgularda (detay aşağıda)
Hastaneye Yatış Kriterleri
- Oksijen saturasyonunun < 92% olması
- Solunum sıkıntısı: taşipne (>70/dakika, yaşa göre değişir), nazal flaring, retraksiyonlar
- Yeterli beslenememe, dehidratasyon riski
- Apne atakları (özellikle prematürelerde)
- Komorbid hastalıklar (konjenital kalp hastalıkları, kronik akciğer hastalığı)
Palivizumab Endikasyonları (RSV Profilaksisi)
Palivizumab, RSV’ye bağlı ciddi bronşiolit gelişme riski yüksek olan bebeklerde kullanılır. Genellikle 5 aylık sezonda ayda 1 doz (5 doz toplam).
Endikasyonlar
- Prematüre bebekler < 29 hafta GA (gestasyonel yaş)
- < 12 ay, bronkopulmoner displazi (BPD) öyküsü olanlar
- Konkjenital kalp hastalığı olan bebekler (özellikle hemodinamik olarak anlamlı olanlar)
- Ağır immün yetmezlik durumları
- Kistik fibrozis veya diğer ciddi kronik akciğer hastalıkları
Akut Bronşiolit vs Bronşiolit Obliterans Farkları
| Özellik | Akut Bronşiolit | Bronşiolit Obliterans |
|---|---|---|
| Tanım | Viral enfeksiyona bağlı küçük hava yolları inflamasyonu | Kronik, fibroproliferatif küçük hava yolu tıkanıklığı |
| Sebep | RSV, parainfluenza, adenovirüs gibi virüsler | Viral enfeksiyon sonrası veya toksik/immün hasar |
| Klinik seyir | Kendiliğinden 1-2 hafta içinde iyileşme | Kronik öksürük, ilerleyici nefes darlığı, geri dönüşsüz |
| Tedavi | Destekleyici, semptomatik | Sistemik steroidler, immünsüpresifler, bazen transplantasyon |
| Radyolojik bulgular | Hiperinflasyon, yaygın infiltratlar | Hiperinflasyon, hava hapsi, segmental amfizematöz alanlar |
| Fonksiyon testleri | Genellikle normal veya geçici obstrüksiyon | Kalıcı obstrüktif ventilasyon bozukluğu |
Özet:
- Akut bronşiolit genellikle viral, geçici ve kendiliğinden iyileşir.
- Bronşiolit obliterans ise kronik, fibrotik, genellikle viral hasar sonrası ortaya çıkan geri dönüşsüz bir hastalıktır.