KBH Tanımı:
- Böbrek fonksiyonlarının 3 aydan uzun süre bozuk olmasıdır.
- Glomerüler filtrasyon hızının (GFR) azalması ve/veya böbrek hasarının varlığı (idrar anomalileri, görüntüleme bulguları, biyopsi vb.) ile belirlenir.
KBH Evreleri (KDIGO 2012 Kılavuzu’na göre):
| Evre | GFR (ml/dak/1.73 m²) | Böbrek Fonksiyonu | Klinik Durum |
|---|---|---|---|
| 1 | ≥ 90 | Normal veya yüksek GFR | Böbrek hasarı belirtileri var ancak fonksiyon normal |
| 2 | 60-89 | Hafif azalmış GFR | Hafif böbrek hasarı belirtileri |
| 3a | 45-59 | Orta derecede azalmış GFR | Orta düzey böbrek fonksiyon kaybı |
| 3b | 30-44 | Orta-şiddetli azalmış GFR | Daha belirgin fonksiyon kaybı |
| 4 | 15-29 | Şiddetli azalmış GFR | Böbrek yetmezliği öncesi dönem |
| 5 | <15 veya diyaliz | Böbrek yetmezliği (son dönem) | Diyaliz gereklidir veya transplantasyon düşünülür |
GFR Hesaplama
- En sık kullanılan formül: CKD-EPI (Chronic Kidney Disease Epidemiology Collaboration)
- Alternatif: MDRD (Modification of Diet in Renal Disease)
- Kreatinin değeri, yaş, cinsiyet ve ırk dikkate alınarak hesaplanır.
KBH Evrelemesinde Diğer Faktörler
- Albuminüri (idrar albümin/kreatinin oranı – ACR)
- Albuminüri derecesi evrelemeyi etkiler; yüksek albuminüri kötü prognoz göstergesidir.
- Böbrek hasarının tipi ve nedeni
- Diyabetik nefropati, hipertansif nefropati, glomerülonefritler gibi.
Klinik Önemi
- Erken evrelerde tedavi ve takip ile ilerleme yavaşlatılabilir.
- Evre 4-5’te diyaliz veya transplantasyon planlanır.
- Evreleme, tedavi ve takip stratejisini belirler.