Ventriküloperitoneal (VP) şant yerleştirilen bir hastada, özellikle ilk günler veya haftalar içinde gelişen baş ağrısı, konfüzyon, bilinç değişikliği gibi semptomlarla birlikte BT’de subdural hematom görülmesi önemli bir komplikasyona işaret eder.

VP Şant Sonrası Subdural Hematom – Patofizyoloji:

  • VP şant beyin omurilik sıvısını (BOS) ventriküllerden karın boşluğuna drene eder.
  • Eğer BOS hızlı boşalırsa → beyin hacmi hızlı küçülür, beyin dokusu “çekilir”.
  • Bu durumda beynin yüzeyi dura materden uzaklaşır → kortikal damarlar (bridging veins) gerilir ve yırtılabilir.
  • Bu da subdural hematom ile sonuçlanır.

Klinik Bulgular:

Belirti/BulguAçıklama
Baş ağrısıGenellikle yaygın ve artan şiddette
Konfüzyon/Bilinç bulanıklığıBOS hacmi kaybı ve hematom etkisiyle
Hemiparezi / fokal bulgularHematomun yerleşim yerine bağlı
Pupiller değişikliklerArtmış kafa içi basınca bağlı olabilir

Görüntüleme Bulgusu:

Beyin BT’sinde:

  • Genellikle hipodens veya izodens subdural koleksiyon (hematom)
  • Yerçekimiyle ay şeklinde yerleşim
  • Ventriküler sistem genellikle çekilmiş (kollabe) görünür

Ayırıcı Tanı:

VP şant sonrası konfüzyon ve baş ağrısında düşünülmesi gereken diğer durumlar:

  • Şant tıkanıklığı (ventriküller genişlemiş)
  • Şant enfeksiyonu
  • Enfeksiyona bağlı meningoensefalit
  • Hipotansif BOS basıncı sendromu (intrakraniyal hipovolemi)

Yönetim:

  1. Nöroşirürji konsültasyonu şarttır.
  2. Hematom küçük ve asemptomatikse → izlem
  3. Semptomatik veya büyük hematom →
    • Cerrahi boşaltım (burr hole)
    • Gerekirse şantın ayarının değiştirilmesi (valf basıncının arttırılması)
  4. Şantın aşırı drenaj yapmasının engellenmesi önemlidir (ayarlanabilir valfler)

Örnek Soru:


VP şant takılan bir çocukta 3 gün sonra gelişen bilinç değişikliği ve BT’de subdural hematom saptanıyor.
En olası neden: BOS’un aşırı drenajına bağlı bridging ven rüptürü.