1. Torasik Çıkış Sendromu (TOS)
Tanım: Servikotorasik bölgede (scalen-triangle, kostoklaviküler aralık, pektoralis minor altı) nörovasküler yapılar sıkışır.
Tipleri ve Klinik:
| Tip | Tutulan Yapı | Klinik |
| Nörojenik (en sık) | Brakiyal pleksus (C8–T1) | Uyuşma, ağrı, güçsüzlük, atrofi |
| Venöz | Subklavian ven | Üst ekstremitede ödem, renk değişikliği |
| Arteriyel | Subklavian arter | Nabız azalması, soğukluk, iskemik bulgular |
Provokasyon testleri: Adson, Roos, Wright testleri.
2. Pancoast Tümörü (Superior Sulkus Tümörü)
Apekste yer alan akciğer kanseridir (genellikle skuamöz hücreli), çevre yapıları invaze eder:
Tutulabilecek Yapılar ve Bulgular:
- Brakiyal pleksus (C8–T1) → ulnar taraf uyuşma, kuvvet kaybı
- Stellat ganglion → Horner sendromu
- Rib ve vertebra invazyonu → omuz-skapula ağrısı
3. Horner Sendromu
Servikal sempatik zincirin lezyonuna bağlıdır.
Klinik Triadı:
- Miyozis
- Pitoz
- Anhidrozis
Servikotorasik düzeyde preganglionik lezyon = Pancoast tümörü, torasik çıkış lezyonları
4. Cervikal Kostalar
- Anomalik kaburgadır (C7’den çıkar)
- TOS için predispozisyon oluşturur
- Fizik muayenede supraklaviküler dolgunluk → şüphe
5. Brakiyal Pleksopati (Alt Trunk)
- Özellikle C8–T1 kökleri tutulur (ulnar dağılımda parestezi, 4-5. parmakta kuvvetsizlik)
- TOS, travma, tümör gibi nedenlerle olabilir
- DTR’ler korunabilir
Kritik Noktalar
| Klinik Bulgular | Düşünülmesi Gereken Servikotorasik Patoloji |
| Elin ulnar tarafında duyu kaybı | TOS (nörojenik), Pancoast |
| Horner sendromu | Pancoast, servikal sempatik zincir lezyonu |
| Üst ekstremitede ödem + renk değişikliği | TOS (venöz tip) |
| Nabız azalması + soğukluk | TOS (arteriyel tip) |
| Klavikula üzerinde dolgunluk + testlerle ağrı | Cervikal kosta, TOS |
“Servikotorasik sendromlar” terimi, boyun (servikal) ve üst sırt (torasik) omurga bölgesini etkileyen çeşitli tıbbi durumları ifade eden genel bir başlıktır. Bu bölge, omurilik, sinir kökleri, kaslar, bağlar ve kan damarları açısından zengin ve karmaşık bir yapıya sahiptir. Bu nedenle, bu bölgedeki sorunlar geniş bir yelpazede belirtilere yol açabilir.
Servikotorasik sendromların başlıca nedenleri ve örnekleri şunlardır:
1. Servikal Kosta Sendromu
- Nedir? Doğuştan gelen bir kemik anomalisi olup, normalde 7 adet olan boyun omurlarına ek olarak bir kaburga kemiğinin (servikal kosta) bulunmasıdır.
- Etkisi: Bu fazladan kaburga, boyundan kola giden sinirleri ve kan damarlarını sıkıştırabilir.
- Belirtileri: Kolda, elde ve parmaklarda ağrı, uyuşma, karıncalanma ve güçsüzlük. Bu durum, daha geniş bir tanı olan “Torasik Çıkış Sendromu” (Thoracic Outlet Syndrome) kapsamında da değerlendirilebilir.
2. Servikal Spondiloz
- Nedir? Yaşlanmaya bağlı olarak boyun omurlarında, disklerde ve eklemlerde meydana gelen dejeneratif değişikliklerdir (kireçlenme).
- Etkisi: Dejeneratif değişiklikler, omurilik kanalının daralmasına (spinal stenoz) veya sinir köklerinin sıkışmasına yol açabilir.
- Belirtileri:
- Boyun ağrısı ve sertliği.
- Kollarda, ellerde ve hatta bacaklarda uyuşma, karıncalanma ve güçsüzlük.
- İlerlemiş vakalarda yürüme güçlüğü ve koordinasyon kaybı.
3. Servikotorasik İnterspinöz Bursit
- Nedir? C7 ve T1 omurları arasındaki bağların ve çevreleyen dokuların iltihaplanmasıdır.
- Etkisi: Bu bölgedeki inflamasyon ve hassasiyet, ağrıya ve hareket kısıtlılığına neden olur.
- Belirtileri:
- Boyun ve üst sırtta, özellikle C7-T1 omurları üzerinde yoğunlaşan ağrı.
- Boyun hareketlerinin kısıtlanması, özellikle başı yukarı kaldırma (ekstansiyon) ile ağrının artması.
4. Travmatik Yaralanmalar
- Nedir? Trafik kazaları, yüksekten düşmeler veya spor yaralanmaları gibi travmalar sonucunda boyun ve üst sırt omurgasında meydana gelen hasarlardır.
- Etkisi: Omurlarda kırıklar, çıkıklar, bağ dokusu yırtılmaları veya omuriliğin doğrudan zedelenmesi (miyelopati).
- Belirtileri: Şiddetli boyun ağrısı, kol ve bacaklarda ani güçsüzlük, uyuşma, felç, koordinasyon kaybı.
5. Klippel-Feil Sendromu
- Nedir? Doğuştan gelen bir anomali olup, boyun omurlarının birleşmesi (füzyonu) ile karakterizedir.
- Etkisi: Boynun hareket kabiliyetini ciddi şekilde kısıtlar.
- Belirtileri: Kısa boyun, düşük arka saç çizgisi ve boyun hareketlerinde ileri derecede kısıtlılık. Sıklıkla skolyoz ve diğer iskelet deformiteleri de eşlik edebilir.
Bu sendromların tanısı, hastanın hikayesi, fizik muayene ve görüntüleme yöntemleri (röntgen, MRG, BT) ile konulur. Tedavisi ise altta yatan nedene göre değişiklik gösterir ve genellikle fizik tedavi, ilaçlar, duruş düzeltme egzersizleri ve bazı durumlarda cerrahi müdahaleyi içerir.