Midgut volvulus, genellikle malrotasyon zemininde gelişen, özellikle yenidoğan ve süt çocukluğu döneminde görülen, ince bağırsakların mezenterik aks etrafında dönerek (torsiyon) kan akımını bozan ve hızla barsak iskemisi ve nekroza yol açabilen ciddi bir cerrahi acildir.

yazar

Tanım

Midgut volvulus, barsakların (özellikle duodenum ve jejunumun) superior mezenterik arter (SMA) etrafında dönmesi sonucu mezenterin bükülmesi ve mezenterik damarların tıkanması ile ortaya çıkar.

Patofizyoloji

  • Normalde barsaklar embriyolojik gelişim sırasında saat yönünün tersine 270° döner (midgut rotation).
  • Bu rotasyon eksik kalırsa ya da anormal olursa, mezenterin geniş tabanlı yapısı dar kalır.
  • Bu dar mezenterik pedikül etrafında barsaklar kolayca dönebilir ve volvulus oluşur.
  • Bu durum, SMA ve SMV‘nin sıkışmasına neden olarak iskemi, gangren, perforasyon ve şoka kadar gidebilir.

En Sık Görülen Yaş Grubu

  • Yenidoğanlar (özellikle ilk ayda): en sık görülen yaş.
  • Ancak daha büyük çocuklar ve nadiren erişkinlerde de görülebilir.

Klinik Bulgular

  • Ani başlayan safra içeren kusma (bilioz kusma) → en erken ve uyarıcı belirtidir!
  • Şiddetli abdominal distansiyon ve hassasiyet
  • Huzursuzluk, ağlama, letarji
  • İlerlemiş vakada:
    • Hematokezya
    • Şok bulguları (hipotansiyon, taşikardi)
    • Peritonit bulguları (rijidite, rebound)

Tanı

Görüntüleme Yöntemleri:

  1. Direkt batın grafisi: Nonspesifik. Hava-sıvı seviyeleri, dilate ince barsaklar. Geç dönemde barsak perforasyonu bulguları.
  2. Üst GİS grafisi (kontrastlı): ✅ Tanıda altın standart “Korkuluk teli” (corkscrew) görünümü Duodenojejunal fleksuranın normalde sol üst kadranda olması gerekirken yerinde olmaması
  3. Doppler USG: SMA ve SMV’nin yer değiştirmesi. “Whirlpool sign” (girdap belirtisi)
  4. BT / MRG: Girdap benzeri mezenterik damar görünümü. Genellikle daha büyük çocuklarda kullanılır.

Tedavi

Acil cerrahi müdahale gerekir!

  • Ladd prosedürü yapılır:
    • Volvulusun saat yönünün tersine detorsiyonu
    • Ladd bantlarının kesilmesi
    • Barsakların yerleştirilmesi: duodenum sağa, kolon sola
    • Gerekirse nekrotik barsak rezeksiyonu ve anastomoz

Diğer destekleyici tedaviler:

  • Sıvı replasmanı
  • Nazogastrik dekompresyon
  • Geniş spektrumlu antibiyotik
  • Şok tablosuna müdahale

Komplikasyonlar

  • Barsak nekrozu → kısa barsak sendromu
  • Sepsis
  • Peritonit
  • Ölüm (erken tanı ve müdahale hayat kurtarıcıdır)

Klinik Not

  • Safra içeren kusması olan yenidoğanda ilk düşünülmesi gereken tanı: midgut volvulus!
  • GİS grafisinde DJ fleksura yerinde değilse → malrotasyon / volvulus lehine!