Schamberg hastalığı, ciltte kahverengi-turuncu (pas rengi) lekelenmelere yol açan, kronik ve genellikle asemptomatik bir pigmente purpurik dermatoz tipidir. Özellikle alt ekstremitelerde, ayak bilekleri çevresinde görülür ve damar geçirgenliğinin artması ile eritrosit ekstravazasyonu sonucu gelişir.

Schamberg Hastalığı – Genel Özellikler

ÖzellikAçıklama
TipiPigmente purpurik dermatoz (PPD)
TanımlayanDr. Jay Frank Schamberg (1901)
GörülmeErişkin erkeklerde daha sık
LokalizasyonBilateral alt ekstremite (bilek, baldır) en sık
SüreçKronik seyirli, relapslarla gidebilir

Patogenez (Basitçe)

  • Kapiller duvar geçirgenliği artar → eritrositler interstisyuma sızar
  • Bu eritrositlerden hemosiderin birikir → pas rengi pigmentasyon
  • Hafif lenfositik enflamasyon görülebilir

Klinik Bulgular

BelirtiAçıklama
“Pas lekesi” görünümüHemosiderin birikimi → turuncu-kahverengi noktalar
Peteşi ve purpuraKüçük kırmızı noktalar → zamanla kahverengiye döner
Simetrik alt ekstremite tutulumuAyak bilekleri ve baldırlar (özellikle medial yüzey)
Kaşıntı genelde yokAma bazen hafif pruritus eşlik edebilir
Sistemik semptom yokturAteş, ağrı, laboratuvar bulgu görülmez

Tanı:

  • Klinik muayene ile konur
  • Gerekirse deri biyopsisi → eritrosit ekstravazasyonu + hemosiderin + perivasküler lenfosit infiltrasyonu
  • Laboratuvarlar genelde normaldir: Koagülasyon testleri, trombositler, iltihap markerları

Tedavi ve Yönetim

MüdahaleAçıklama
Topikal steroidlerHafif enflamasyon veya kaşıntı varsa
Kompresyon çoraplarıVenöz stazı azaltmak için
Nedenden kaçınmaUzun süre ayakta durmaktan, sıkı kıyafetlerden, ısıdan kaçınılmalı
Vitamin C, flavonoidlerBazı olgularda yararlı olabilir (kanıta dayalı değil)
Takipİyi huylu, kozmetik sorun dışında tedavi gerektirmez

Hatırlatma Notu

Alt ekstremitelerde peteşi + purpura + pas rengi pigmentasyon
Sistemik bulgu yok + laboratuvarlar normal
Koagülopati, vaskülit, trombositopeni yok → Schamberg Hastalığı

Ayırıcı Tanı:

HastalıkAyırt Edici Özellik
Henoch-Schönlein purpurasıKarın ağrısı, artrit, renal tutulum
İTPTrombosit sayısı düşüktür
Trombotik purpuralar (TTP/DIC)Sistemik bulgular + laboratuvar bozuklukları
Vaskülitler (örneğin LCV)Ağrılı palpabl purpura + nekroz riski

Özet:

  • Schamberg hastalığı, alt ekstremitelerde asemptomatik, kronik, pas rengi pigmente purpura ile karakterizedir.
  • İyi huyludur, tedavi çoğunlukla gerekmez.
  • Klinik tanı esastır; biyopsi nadiren gerekir.