Werlhof Hastalığı (İTP) – Tanım
- Eski adı: Werlhof hastalığı
- Güncel adı: İmmün Trombositopenik Purpura (Immune Thrombocytopenic Purpura, ITP)
- Tanım: Otoimmün mekanizma ile trombositlerin antikor aracılı yıkımı sonucu gelişen, genellikle izole trombositopeni ile karakterize kanama diyatezi.
Tiplere Göre Sınıflama:
| Tip | Özellik |
| Akut İTP | Genellikle çocuklarda, viral enfeksiyon sonrası ortaya çıkar, kendiliğinden düzelebilir |
| Kronik İTP | Daha çok erişkinlerde görülür, >6 ay sürer, tedaviye daha dirençlidir |
Patofizyoloji:
- Otoantikorlar (IgG) → Trombosit yüzeyindeki glikoproteinlere karşı (GP IIb/IIIa, GP Ib/IX)
- Dalakta bu antikorlarla kaplı trombositler yıkılır
- Bazı hastalarda megakaryosit baskılanması da olabilir
Klinik Bulgular:
| Belirti | Açıklama |
| Peteşi – purpura – ekimoz | En sık bulgular, özellikle bacaklarda |
| Epistaksis, diş eti kanaması | Mukoza kanamaları sık |
| Menoraji | Kadın hastalarda sık |
| Ciddi vakalarda | Hematüri, GIS kanama, nadiren SSS kanaması |
Genellikle ateş, splenomegali veya lenfadenopati yoktur → bunların varlığı başka tanıları düşündürür (örn. lösemi, lupus).
Tanı:
| Test | Bulgular |
| Tam kan sayımı | İzole trombositopeni (genellikle <100.000/mm³) |
| Periferik yayma | Dev trombositler olabilir |
| Kemik iliği aspirasyonu | Gerekirse yapılır; megakaryosit sayısı normal veya artmıştır |
| Sekonder neden taraması | HIV, HCV, SLE, CLL gibi hastalıklar dışlanmalıdır |
Tedavi:
| Durum | Tedavi |
| Hafif – asemptomatik | İzlem yeterli |
| Kanama varsa veya plt <30.000 | Kortikosteroid (Prednizon), IVIG, Anti-D immünoglobulin |
| Steroid direnci | Splenektomi veya Rituksimab |
| Refrakter vakalar | TPO reseptör agonistleri (eltrombopag, romiplostim) |
Ayırıcı Tanı:
- TTP (trombositopenik trombotik purpura) → Ateş + nörolojik semptom + MAHA
- ALL/Lösemi → Lökosit anormallikleri, blastlar, splenomegali
- SLE → ANA pozitifliği, sistemik semptomlar
- DIC → Koagülasyon testleri bozulur (PT, aPTT, D-dimer ↑)
İpucu:
“Peteşi + trombositopeni + iyi genel durum + ateş yok + lenfadenopati yok” = İTP (Werlhof)
Kısa Özet Tablosu:
| Özellik | İTP (Werlhof hastalığı) |
| Temel mekanizma | Otoimmün trombosit yıkımı |
| Trombositopeni tipi | İzole |
| Sistemik belirti | Genellikle yok |
| En sık bulgu | Cilt ve mukoza kanamaları |
| İlk basamak tedavi | Steroid veya IVIG |
| Kronikleşme riski | Erişkinlerde daha yüksek |