Werlhof hastalığı, günümüzdeki adıyla İmmün Trombositopenik Purpura (İTP) olarak bilinir. Bu hastalıkta bağışıklık sistemi, trombositleri hedef alarak onların yıkımına neden olur ve bu da trombositopeniye (düşük trombosit sayısı) bağlı kanama eğilimine yol açar.

Werlhof Hastalığı (İTP) – Tanım

  • Eski adı: Werlhof hastalığı
  • Güncel adı: İmmün Trombositopenik Purpura (Immune Thrombocytopenic Purpura, ITP)
  • Tanım: Otoimmün mekanizma ile trombositlerin antikor aracılı yıkımı sonucu gelişen, genellikle izole trombositopeni ile karakterize kanama diyatezi.

Tiplere Göre Sınıflama:

TipÖzellik
Akut İTPGenellikle çocuklarda, viral enfeksiyon sonrası ortaya çıkar, kendiliğinden düzelebilir
Kronik İTPDaha çok erişkinlerde görülür, >6 ay sürer, tedaviye daha dirençlidir

Patofizyoloji:

  • Otoantikorlar (IgG) → Trombosit yüzeyindeki glikoproteinlere karşı (GP IIb/IIIa, GP Ib/IX)
  • Dalakta bu antikorlarla kaplı trombositler yıkılır
  • Bazı hastalarda megakaryosit baskılanması da olabilir

Klinik Bulgular:

BelirtiAçıklama
Peteşi – purpura – ekimozEn sık bulgular, özellikle bacaklarda
Epistaksis, diş eti kanamasıMukoza kanamaları sık
MenorajiKadın hastalarda sık
Ciddi vakalardaHematüri, GIS kanama, nadiren SSS kanaması

Genellikle ateş, splenomegali veya lenfadenopati yoktur → bunların varlığı başka tanıları düşündürür (örn. lösemi, lupus).

Tanı:

TestBulgular
Tam kan sayımıİzole trombositopeni (genellikle <100.000/mm³)
Periferik yaymaDev trombositler olabilir
Kemik iliği aspirasyonuGerekirse yapılır; megakaryosit sayısı normal veya artmıştır
Sekonder neden taramasıHIV, HCV, SLE, CLL gibi hastalıklar dışlanmalıdır

Tedavi:

DurumTedavi
Hafif – asemptomatikİzlem yeterli
Kanama varsa veya plt <30.000Kortikosteroid (Prednizon), IVIG, Anti-D immünoglobulin
Steroid direnciSplenektomi veya Rituksimab
Refrakter vakalarTPO reseptör agonistleri (eltrombopag, romiplostim)

Ayırıcı Tanı:

  • TTP (trombositopenik trombotik purpura) → Ateş + nörolojik semptom + MAHA
  • ALL/Lösemi → Lökosit anormallikleri, blastlar, splenomegali
  • SLE → ANA pozitifliği, sistemik semptomlar
  • DIC → Koagülasyon testleri bozulur (PT, aPTT, D-dimer ↑)

İpucu:

“Peteşi + trombositopeni + iyi genel durum + ateş yok + lenfadenopati yok” = İTP (Werlhof)

Kısa Özet Tablosu:

ÖzellikİTP (Werlhof hastalığı)
Temel mekanizmaOtoimmün trombosit yıkımı
Trombositopeni tipiİzole
Sistemik belirtiGenellikle yok
En sık bulguCilt ve mukoza kanamaları
İlk basamak tedaviSteroid veya IVIG
Kronikleşme riskiErişkinlerde daha yüksek