Stasis Purpura – Klinik Özeti
Tanım:
Venöz staz (durgunluk) sonucu damar dışına sızan eritrositlerin parçalanarak hemosiderin bırakmasıyla oluşan, deride mor-kahverengi purpurik lezyonlar ile karakterizedir.
Etiyopatogenez:
| Aşama | Olay |
| 1️⃣ | Venöz hipertansiyon (genellikle derin ven yetmezliği) oluşur. |
| 2️⃣ | Kapiller geçirgenlik artar → Eritrositler damar dışına çıkar. |
| 3️⃣ | Eritrositler parçalanır, hemoglobin → hemosiderine dönüşür. |
| 4️⃣ | Hemosiderin ciltte birikir → purpurik-kahverengi lekeler |
En Sık Görülen Yerler:
- Ayak bileği çevresi (medial malleol civarı)
- Baldırın alt kısmı
- Genellikle simetrik
Klinik Özellikler:
| Belirti | Açıklama |
| Purpura | Non-blanching (basmakla solmaz), mor/kahverengi lekeler |
| Hemosiderin pigmentasyonu | Kahverengi cilt değişiklikleri |
| Kronik venöz yetmezlik bulguları | Ödem, varis, lipodermatoskleroz, venöz ülser |
| Ağrı/kaşıntı | Genellikle hafif ama olabilir |
| Süregen | Giderek yayılabilir, kalıcı olabilir |
Ayırıcı Tanı:
- Pigmente purpurik dermatozlar
- Senil purpura (actinik purpura)
- Trombositopeniler (petesiyel döküntüler)
- Vaskülitler (palpabl purpura ile karışabilir!)
- Hemosiderotik dermatit
Stasis purpura genelde ağrısızdır ve yaygın sistemik bulgular eşlik etmez. Palpabl değildir.
Tedavi:
- Temel tedavi: Altta yatan venöz yetmezliği yönetmek
- Bacak elevasyonu
- Kompresyon çorapları
- Varis cerrahisi (gerekirse)
- Cilt bakımı
- Nemlendirici kremler
- Kaşıntı varsa topikal steroidler (düşük potensli)
- Pigmentasyonu azaltmak: Genellikle kozmetik amaçlı, sınırlı başarı
Klinik Not:
- Palpabl olmayan purpura + alt ekstremite + varis öyküsü → Stasis purpura
- Vaskülit → Palpabl purpura + sistemik bulgu (ateş, artralji, proteinüri)
- Senil purpura → Yaşlı birey + ekstansör yüzey + atrofi bulguları
Kısa Özetle:
| Özellik | Stasis Purpura |
| Nedeni | Kronik venöz staz ve eritrosit sızması |
| Görüldüğü yer | Alt bacak ve ayak bileği civarı |
| Tipik lezyon | Kahverengi-mor, non-palpabl purpura |
| Tedavi | Kompresyon, venöz yetmezlik tedavisi |